Ρόλος παιδαγωγού; Άραγε υπάρχει συνταγή..; Άλλα και να υπάρχει, είναι σωστό να υπάρχει; Μήπως εμείς οι ίδιοι επιζητούμε να μπούμε σε καλούπια ενώ διατυμπανίζουμε πόσο κακό κάνει η ομοιομορφία; Θέλουμε να φορέσουμε το κουστούμι του παιδαγωγού αλλά κανείς δεν αναρωτήθηκε αν ταιριάζει σε όλους αυτό.


Είμαστε διαφορετικοί όπως τα παιδιά. Και αυτό είναι το ωραίο. Φαντάζεστε πόσο βαρετό θα ήταν για τα ίδια τα παιδιά αν συμπεριφερόμασταν όλοι με όμοιο τρόπο; Σαν μια ταινία που κάθε χρονιά παίζει από την αρχή. Και τότε γιατί  συμβαίνει αυτό; Γιατί επιζητούμε να μπούμε σε καλούπια-κουτιά, εφόσον ξέρουμε ότι δεν είναι σωστό; Πιθανόν γιατί έτσι νιώθουμε πιο ασφαλείς, αλλά κάτι τέτοιο περιορίζει τη δημιουργική σκέψη... Νομίζω ότι αυτό είναι και το πρόβλημα της παιδείας. Ότι έχουμε κλειστεί στα κουτιά μας. Αρνούμαστε να δεχτούμε οποιαδήποτε αλλαγή. Φοράμε παρωπίδες και αρνούμαστε να δούμε την πραγματικότητα που εξελίσσεται ραγδαία..


Η επιστήμη προχωρά μέρα με τη μέρα. Η κοινωνία αλλάζει, τα παιδιά αλλάζουν, όλα αλλάζουν. Ακόμα και το δέντρο έξω από το παράθυρό μας αλλάζει. Όλα ακολουθούν μια διαδικασία μεταβολής, εκτός από την εκπαίδευση. Και ενώ τα δεδομένα έχουν αλλάξει κι από εκεί που δεν ξέραμε τίποτα για τα παιδιά τώρα περισσεύουν τα λόγια, παρόλα αυτά η εκπαίδευση παραμένει ίδια. Μια μεγάλη σκακιέρα με πιόνια τα παιδιά. Όλα εκπαιδεύονται με τον ίδιο τρόπο. Διαφορετικοί άνθρωποι με διαφορετικά μυαλά και ανάγκες εκπαιδεύονται με ένα επιβεβλημένο και αμετάβλητο σύστημα. Όλα κινούνται γύρω από το νόμο της ομοιομορφίας. Κοινή σκέψη, κοινό ντύσιμο, κοινή γλώσσα. Αν τελικά υπάρχει κάτι που ίσως χαρακτηρίζει έναν καλό παιδαγωγό αυτό είναι η ευελιξία. Το να είναι ανοιχτός στις αλλαγές. Να δέχεται το καινούριο. Να συνειδητοποιεί ότι δεν τα ξέρει όλα. Κανείς δεν τα ξέρει όλα και βέβαια αυτό δεν αποτελεί και πρόβλημα. Πρόβλημα είναι το να μη δέχεται κάποιος να μάθει, όχι το να μη γνωρίζει. Το να μην είναι διαθέσιμος να αναγνωρίσει και να προσπαθήσει να αλλάξει τα λάθη του. Δεν είναι λύση το να κλείνουμε τα αυτιά μας στην επιστήμη. Μια επιστήμη που εξελίσσεται μέρα με τη μέρα και φέρνει νέα στοιχεία στο χώρο της αγωγής.


Συγκλονιστικοί θησαυροί γνώσης έχουν έρθει στο φως. Είναι δύσκολο και ατελέσφορο το να τους αγνοήσει κανείς. Τι είναι όμως αυτό που μπορεί να αξιοποιηθεί πρακτικά; Δεν είναι ένα αλλά πολλά, και πρέπει να τα σεβαστούμε.

 

Καταρχήν, να συνειδητοποιήσουμε ότι πολλά από αυτά που κάνουμε έχουν επίπτωση στον εγκέφαλο των παιδιών. Να σεβαστούμε ότι κάθε εγκέφαλος είναι διαφορετικός. Ότι ο κάθε εγκέφαλος γνωρίζει τι είναι αυτό που του λείπει και ότι μέσα από ένα σωστά διαμορφωμένο περιβάλλον θα ελκυστεί από το κατάλληλο ερέθισμα που θα σμιλεύσει το μονοπάτι έτσι ώστε να κατακτήσει τη γνώση. Ο άνθρωπος μαθαίνει μόνος του ερχόμενος ο ίδιος σε επαφή με το «αντικείμενο» και δρώντας ελεύθερος με αυτό. Η κάθε εξαναγκασμένη δραστηριότητα είναι στείρα και καταστρέφει νευρώνες. Το κίνητρο είναι αυτό που  μπορεί να πυροδοτήσει τη μάθηση και μπορεί να καλλιεργηθεί, αρκεί να κρατάμε την περιέργεια σε εγρήγορση. Με το να περιμένουν από εμάς κάτι καινούριο, δε τα αφήνουμε να λιμνάσουν. Τα παιδιά μαθαίνουν κάθε ώρα και στιγμή. Μαθαίνουν από μόνα τους και δεν τα μαθαίνουμε εμείς.

 

Επίσης, δεν βαριούνται όπως συχνά νομίζουμε. Απλώς  αυτά που τους ζητάμε είτε είναι δύσκολα και ο εγκέφαλος του ανέτοιμος να τα δεχτεί, είτε δεν έχουν κάτι να πάρουν από αυτά, επειδή είναι πολύ εύκολα και πολύ απλά τα έχουν ήδη «κατακτήσει». Γι’ αυτό, ο καλύτερος τρόπος να οργανώσει ένας παιδαγωγός την παιδαγωγική πράξη είναι με βάσει αυτά που γνωρίζουμε μέχρι στιγμής για το πώς μαθαίνουν τα παιδιά. Λαμβάνοντας δηλαδή υπόψη τις ανάγκες και τα χαρακτηριστικά της ηλικίας του κάθε παιδιού και έχοντας πάντα κατά νου έναν παιδαγωγικό στόχο. Μόνο τότε μπορούμε να μιλάμε για εξατομικευμένη αγωγή....

 



Βιβλιογραφία:
1.    Healy, M.J. (1996) «Μυαλά που κινδυνεύουν». Γιατί τα παιδιά μας δε σκέφτονται. Αθήνα, Λύχνος.
2.    Lechmann, I., (2011) «Παρακίνηση». Αθήνα, Αερόστατο.
3.    Ζακοπούλου, Α. (2006) «Αρχές Οργάνωσης Παιδαγωγικής Πράξης».

Submit to FacebookSubmit to Twitter