Χωρικός Συλλογισμός: Η αξία του στην ανάπτυξη και η εξέλιξή του μέσα από το παιχνίδι

Ως χωρικός συλλογισμός ("spatial reasoning") ορίζεται ως η ικανότητά μας να οπτικοποιούμε νοητικά σχήματα. Είναι η ικανότητά μας να σκεφτόμαστε με εικόνες. Είναι ακριβώς εκείνος ο νοητικός συλλογισμός που χρησιμοποιούν περισσότερο οι αρχιτέκτονες και οι μηχανικοί όταν σχεδιάζουν τα κτίρια. Ο συλλογισμός που επιτρέπει στους χημικούς να επεξεργάζονται την τρισδιάσταση δομή ενός μορίου, και στους χειρουργούς να πλοηγούνται στο ανθρώπινο σώμα. Η ικανότητα που επιτρέπει στους γλύπτες να φιλοτεχνούν αφαιρετικά ένα άγαλμα. Είναι ουσιαστικά εκείνος ο τρόπος σκέψης που χρησιμοποιούμε για να φανταστούμε τις διαφορετικές οπτικές πλευρές μίας οποιαδήποτε δομής.
Είναι αυτά τα σχήματα διαφορετικά ή είναι όμοια και απλά έχουν περιστραφεί διαφορετικά;
 
Αυτή είναι μία κλασική δοκιμασία νοητική περιστροφής - ένα κλασικό μέσο εκτίμησης του χωρικού συλλογισμού. Σε μία άλλη δοκιμασία βλέπουμε ένα σχέδιο φτιαγμένο από κύβους, και προσκαλούμαστε να φτιάξουμε ένα ακριβές αντίγραφο.

Στη διεθνή αρθρογραφία υποστηρίζεται ότι ο χωρικός συλλογισμός είναι πρόδρομος της επίδοσης στην επιστήμη, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά (STEM, Wai κά 2009, Uttal κά 2013). Η κατανόηση της "έννοιας του αριθμού" και ο χωρικός συλλογισμός συνδέονται στενά. Ο πρώιμος χωρικός συλλογισμός προβλέπει την επίδοση ενός παιδιού στα μαθηματικά (Möhring κά 2015, Verdine κά 2014). Τα μικρά παιδιά που είναι καλύτερα στην κατανόηση των χωρικών σχέσεων αναπτύσσουν ισχυρές αριθμητικές ικανότητες στο δημοτικό (Mix & Cheng, 2012, Cheng & Mix, 2014). Οι μαθητές της μέσης ηλικίας που είναι καλοί στη νοητική περιστροφή είναι πιο πιθανό να επιτύχουν σε επιστημονικούς κλάδους (Ganley κά. 2014). Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι ο πρώιμος χωρικός συλλογισμός προβλέπει τις αναγνωστικές δεξιότητες των παιδιών (Franceschini κά. 2012).

Πως μπορούμε να υποστηρίξουμε την ανάπτυξη του χωρικού συλλογισμού παίζοντας με τα παιδιά μας;
1. Τα ενθαρρύνουμε να εξερευνούν με το σώμα τους τον κόσμο γύρω τους.
Μεταβάλλουμε την προοπτική θέασης του αντικειμένου και την εγγύτητά του (πιο κοντά - πιο μακριά). Περιστρέφουμε το αντικείμενο και το αγγίζουμε δίχως να βλέπουμε. Σε επόμενο επίπεδο μπορούμε να εφαρμόσουμε τη ζωγραφική μέσω της παρατήρησης ("observational drawing") μελετώντας, συζητώντας με το παιδί και λεκτικοποιώντας το πως φαίνεται ένα αντικείμενο από διαφορετική προοπτική και διαφορετική εγγύτητα.

2. Αξιοποιούμε καθημερινές ευκαιρίες για χωρικό συλλογισμό και σχετικές συζητήσεις
Ενθαρρύνουμε τη σκέψη των παιδιών μας ενώ συμμετέχουν σε δραστηριότητες μαζί μας, ρωτώντας τα, για παράδειγμα: Από ποιά πλευρά πρέπει να στρώσουμε το σεντόνι ώστε να χωρέσει στο κρεβάτι; Πόσα λαχανικά χωράνε στη χάρτινη τσάντα; Εάν κόψω αυτή τη φέτα του ψωμιού για τοστ με αυτόν τον τρόπο, τι σχήματα θα φτιάξω;
Σύμφωνα με τις έρευνες, τα παιδιά που μαθαίνουν αυτές τις έννοιες ως προς τα μεγέθη, τις διαστάσεις και τα σχήματα με φυσικό καθημερινό τρόπο, είναι πιο πιθανό να τις χρησιμοποιήσουν αργότερα στο λόγο τους και να τις χρησιμοποιούσουν όταν τα ρωτάμε να μας εξηγήσουν γιατί ή τι έκαναν έναν συγκεκριμένο συλλογισμό (δηλαδή, να σκεφτούν και λεκτικοποιήσουν το συλλογισμό τους).

3. Παρέχουμε στα παιδιά εργαλεία για να χτίσουν κτιριακές αρχικά και μηχανικές σε μεγαλύτερες ηλικίες τρισδιάστατες δομές και ενθαρρύνουμε το ενθουσιασμό μας αν θέλουν να εμπλακούμε κι εμείς σε αυτές.
Μπορούμε να χρησιμοποιούμε κατασκευαστικό υλικό όπως είναι πέρα από τα κοινά σε όλους μας τουβλάκια τα παρακάτω:
- Brain flakes
- Bamboo building blocks
- Marble run
- Magformers,
- MagnaTiles, Playmags
- K'Nex
- Lego Simple Machines
- STEM mechanics

4. Εισάγουμε παιχνίδια που προσκαλούν τα παιδιά να ταιριάξουν το σχέδιο αυξανόμενης δυσκολίας, όπως είναι τα:
- Tangram puzzles
- 3-D Pentomino Puzzle, Learning Resources
- Castle Logix, SmartGames
- Colour Code, SmartGames
- Trucky 3, SmartGames
- Mosaico, Djeco

5. Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να χρησιμοποιούν χάρτες και να φτιάχνουν χάρτες
Από την ηλικία ήδη των 3ών και 4ων ετών τα παιδιά μπορούν να φτιάξουν απλούς χάρτες για παράδειγμα του δωματίου τους και στη συνέχεια να χρησιμοποιήσουν το χάρτη αυτόν για να δείξουν στους άλλους που έχουν κρύψει ένα παιχνίδι (Shusterman κά 2008, Vasilyeva & Huttenlocher, 2004). Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν μπορούν να χειριστούν πιο σύνθετους χάρτες και να ωφεληθούν από τέτοιες δραστηριότητες εξηγώντας επιπλέον τις επιλογές τους.
Για παράδειγμα, μπορούμε να ζητήσουμε από τα παιδιά σε έναν ημιτελή χάρτη να εντοπίσουν που είναι κάποια στοιχεία που δεν έχουμε σχεδιάσει και να βάλουμε εκεί αυτοκόλλητα που υποδηλώνουν την ύπαρξη των στοιχείων (Kastens & Liben 2007). Σύμφωνα με έρευνες όταν τα παιδιά εξηγούν ή καταγράφουν ποια στοιχεία χρησιμοποίησαν για να αποφασίσουν που να βάλουν τα αυτοκόλλητα είχαν καλύτερη επίδοση σε σχέση με τα παιδιά που δεν τους ζητήθηκε να εξηγήσουν ή να καταγράψουν.

6. Επιτρέπουμε στα παιδιά τον πειραματισμό μέσω της λήψης φωτογραφιών
Επιτρέπουμε στα παιδιά να πειραματίζονται με τη φωτογραφική μηχανή και τη λήψη φωτογραφιών, τις διαφορετικές κλίμακες και τις γωνίες λήψης. Συζητάμε σχετικά με την ικανοποίησή τους από το αποτέλεσμα της φωτογραφίας.

7. Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να χρησιμοποιούν χειρονομίες και να επιλύουν χωρικά προβλήματα.
Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να χρησιμοποιούν χειρονομίες για να επιλύουν προβλήματα. Σε σχετικές έρευνες βρέθηκε ότι οι άνθρωποι και τα παιδιά είχαν καλύτερη επίδοση σε δοκιμασίες νοητικής περιστροφής όταν ενθαρρύνονταν να χρησιμοποιούν τα χέρια τους.


Ενδεικτικές Αναφορές:
1. Chan, W. W., & Wong T. T. (2016). The underlying number–space mapping among kindergarteners and its relation with early numerical abilities. Journal of Experimental Child Psychology, 148, 35-50.
2. Cheng, Y.L. & Mix, K. S. (2014). Spatial training improves children's mathematics ability. Journal of Cognition & Development, 15(1), 2-11.
3. Franceschini, S., Gori, S., Ruffino, M., Pedrolli, K., & Facoetti, A. (2012). A causal link between visual spatial attention and reading acquisition. Current Biology, 22(9), 814-819.
4. Ganley, C.M.. Vasilyeva. M., & Dulaney, A. (2014). Spatial ability mediates the gender difference in middle school students' science performance. Child Development, 85(4), 1419-1432.
5. Mix, K.S. & Cheng, Y.L. (2012). The relation between space and math: developmental and educational implications. Advances In Child Development And Behavior, 42, 197-243.
6. Möhring, W., Newcombe, N. S., & Frick, A. (2015). The relation between spatial thinking and proportional reasoning in preschoolers. Journal of Experimental Child Psychology, 132, 213-220.
7. Uttal, D. H., Meadow, N. G., Tipton, E., Hand, L. L., Alden, A. R., Warren, C., & Newcombe, N. S. (2013). The Malleability of Spatial Skills: A Meta-Analysis of Training Studies. Psychological Bulletin, 139(2), 352-402.
8. Verdine, B. N., Golinkoff, R. M., & Hirsh-Pasek, K. (2014). Deconstructing Building Blocks: Preschoolers' Spatial Assembly Performance Relates to Early Mathematical Skills. Child Development, 85(3), 1062-1076.

Read More Read More

Προσληπτικό Λεξιλόγιο: Παιγνιώδεις προτάσεις για εμπλουτισμό και εκλέπτυνση

Το προσληπτικό λεξιλόγιο ("receptive vocabulary") χτίζεται στη βάση της κατανόησης της γλώσσας που ακούγεται ή διαβάζεται. Το εκφραστικό λεξιλόγιο ("expressive vocabulary") αναφέρεται στην παραγωγή της γλώσσας μέσω του προφορικού και του γραπτού λόγου. Η ανάπτυξη της γλώσσας των μικρών παιδιών είναι μοναδική από την άποψη ότι το προσληπτικό τους λεξιλόγιο είναι συχνά τέσσεις φορές μεγαλύτερο σε σχέση με το εκφραστικό τους λεξιλόγιο. Υπάρχουν ευρήματα ότι το οικογενειακό και το σχολικό περιβάλλον ασκούν μία ισχυρή επίδραση τόσο στο εύρος όσο και στο βάθος του λεξιλογίου των παιδιών (Van Kleeck κά 1997, Biemiller 2003, Meng 2015). Πως όμως χτίζει ένα παιδί την κατανόησή του για τις λέξεις;

Πολλά από τα "λάθη" που κάνουν τα παιδιά στις ερμηνείες που δίνουν για τις λέξεις, έχουν να κάνουν με την αναπτυσσόμενη γνώση τους για τις πτυχές της γλώσσας. Πολλές φορές συνδέουν τις λέξεις, με λέξεις που γνωρίζουν ήδη. Για παράδειγμα, μπορεί να πουν ότι "το αγκίστρι" είναι "η άγκυρα". Μπορούν έως και να επινοήσουν δικά τους νοήματα. Για παράδειγμα, μπορεί να πουν ότι "καλλωπίζομαι" σημαίνει "να πήζομαι με καλό τρόπο".  Ακόμα κι όταν τα παιδιά γνωρίζουν μία λέξη, οι κατανοήσεις τους μπορούν να είναι υπερφυσικές. Για παράδειγμα, όταν οι λέξεις έχουν πολλαπλά νοήματα ή και χρησιμοποιούνται μεταφορικά ένας ενήλικας μπορεί να πει ότι "έσκασε από τα γέλια" κι ένα παιδί να δείξει προβληματισμένο, εισπράττοντας το κυριολεκτικό νόημα της λέξης. 

Πως μπορούμε να υποστηρίξουμε την ανάπτυξη του προσληπτικού λεξιλογίου παίζοντας με τα παιδιά μας;

1. Συζητάμε περισσότερο με τα παιδιά μας. Σύμφωνα με σχετικές έρευνες η ποσότητα των συζητήσεων με τα παιδιά προβλέπει την ακουστική κατανόηση της γλώσσας.

2. Ακολουθούμε τα θέματα συζήτησης που ενδιαφέρουν τα παιδιά, από το να εστιαζόμαστε μόνο σε προεπιλεγμένα θέματα. Αυτό κάνει την αλληλεπίδραση μας πιο ουσιαστική και γνωστικά  πιο ωφέλιμη για τα ίδια.

3. Διαθέτουμε χρόνο στην εξήγηση λέξεων που αναπαριστούν σύνθετα νοήματα και χρησιμοποιούνται ευρέως στην προφορική και γραπτή γλώσσα.
 
4. Επεξηγούμε λέξεις που είναι σημαντικές στην κατανόηση ενός λογοτεχνικού βιβλίου πριν και μετά την ανάγνωσή του. Αναζητούμε συνώνυμα ή απλοποιημένους ορισμούς και βιωματικά-συγκεκριμένα παραδείγματα.

5. Στοχεύουμε στη διεύρυνση και εμβάθυνση του προσληπτικού λεξιλόγιο με διαφορετικές τεχνικές, όπως για παράδειγμα είναι:

* η δημιουργία καρτελών με οικία αντικείμενα όπου καταγράφουμε
   - την περιγραφή του αντικειμένου (ως όσο πιο πολυαισθητηριακή εμπειρία γίνεται)
   - τη λειτουργία (τη χρησιμότητα) του αντικειμένου
* η δημιουργία καρτελών με αντικείμενα που κατασκευάζει το παιδί όπου καταγράφουμε
   - τη λειτουργία του αντικειμένου
   - την αξία του ευρύτερα,
* η από κοινού δημιουργία με το παιδί θεματικών ή εννοιολογικών σταυρόλεξων,
* οι ερωτήσεις γνώσεων όπου περιγράφουμε (με τα βασικά χαρακτηριστικά) μία έννοια στο παιδί και το καλούμε να βρει την έννοια - η παροχή απαντήσεων ως πολλαπλή επιλογή είναι θεμιτή τις πρώτες φορές που παίζουμε αυτό το παιχνίδι με το παιδί ή όταν η έννοια δεν είναι εμπεδωμένη,
* η οπτικοποίηση των μερών του λόγου πχ. των προθέσεων, των συνδέσμων,
* η δημιουργία ακροστιχίδων για την εκμάθηση των επιστημονικών όρων, και
* η δημιουργία σημασιολογικών χαρτών στο λεκτικό σύστημα και στο εικονικό σύστημα.

 

Ενδεικτικές Αναφορές:
1.Biemiller, A. (2003). Vocabulary: needed if more children are to read well. Reading Psychology, 24, 323-335.
2.Meng, C. (2015). Home literacy environment and head start children's language development: the role of approaches to learning. Early Education and Development, 26(1), 106-124.
3.Van Kleeck, A., Gillam, R. B., Hamilton, L., & McGrath, C. (1997). The relationship between middle-class parents' book-sharing discussion and their preschoolers' abstract language development. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 40, 1261–1271.

Read More Read More

Κοινωνική Κατανόηση: Ο συνδετικός ιστός των κοινωνικών ομάδων

Η κοινωνική κατανόηση ("social understanding"), αποτελεί μία μόνο παράμετρο της ευρύτερα γνωστής στους περισσότερους από εμάς κοινωνικής νοημοσύνης ("social cognition"). Ως νοητική λειτουργία, η κοινωνική κατανόηση αφορά την νοητική ικανότητα ενός να κατανοεί, να ερμηνεύει και να προβλέπει την κοινωνική συμπεριφορά του ίδιου και των άλλων ατόμων. Εξελικτικά, αναπτύχθηκε για να υποστηρίζει το άτομο στη λειτουργία και την επικοινωνία του με το κοινωνικό περιβάλλον. Η κοινωνική κατανόηση θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι ο συνδετικός ιστός που άλλοτε πιο χαλαρός κι άλλοτε πιο πυκνός σε δομή ενώνει επικοινωνιακά τις επιμέρους κοινωνικές ομάδες. 

Η ύπαρξη και η επάρκεια της κοινωνικής κατανόησης αποδεικνύεται στον προφορικό λόγο και το γραπτό λόγο μέσω της χρήσης συγκεκριμένων ρημάτων όπως είναι, για παράδειγμα, τα ρήματα: επιθυμώ/ θέλω, πιστεύω, γνωρίζω/ ξέρω, νομίζω, νιώθω/ αισθάνομαι κλπ. Τα ρήματα αυτά αναφέρονται στην επιστήμη κι ως νοητικές καταστάσεις ή και νοητικές έννοιες κι όροι. Με αυτά εκφράζεται η κατανόηση της κατάστασης ενός ατόμου προς την προδιάθεση ή και την πρόθεση του ίδιου ή άλλου ατόμου προς ένα κοινωνικό αντικείμενο ή έναν κοινωνικό σκοπό.

Οι νοητικές καταστάσεις συνδέονται σε απλούς και πιο σύνθετους συσχετισμούς, φτιάχνοντας με αυτόν τον τρόπο μία καθημερινή θεωρία του νου, μία θεωρία για την κατανόηση της κοινωνικής συμπεριφοράς. Η καθημερινή αυτή θεωρία αυτή είναι ευρύτερα γνωστή κι ως Θεωρία του Νου ("Theory of Mind"). Αυτή ξεκινάει να χτίζεται στη βάση πρόδρομων ικανοτήτων στη βρεφική ηλικία και συνεχίζει να εξελίσσεται κι εκλεπτύνεται καθ' όλη τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας. Σημαντικά άλματα στην ανάπτυξή της υφίσταται στην ηλικία των 4-5 ετών και στην ηλικία των 8-9 ετών.

Πως μπορούμε να υποστηρίξουμε την ανάπτυξης της κοινωνικής κατανόησης παίζοντας με τα παιδιά μας;

1. Συμπεριφερόμαστε στα παιδιά ως εμπρόθετα δρώντα άτομα, δηλαδή αναγνωρίζοντάς τους ρητά και λεκτικά ότι τα ίδια είναι φορείς των νοητικών καταστάσεων που ρυθμίζουν την κοινωνική συμπεριφορά τους. Εδώ, μπορούμε να αναπτύξουμε ένα σύστημα οπτικοποίησης των νοητικών καταστάσεών μας τις οποίες να εντάξουμε σε φυσαλίδες λόγου και σκέψης ώστε να αντιληφθούν τα παιδιά τις νοητικές καταστάσεις ως εργαλεία της νόησής τους.



2. Φτιάχνουμε μαζί με τα παιδιά εικονογραφημένες ιστορίες ("comic strip conversations") όπου μέσω του οπτικού διαλόγου φαίνεται τι σκέφτονται και τι νιώθουν τα ίδια για τις καταστάσεις και τους ανθρώπους. Οι εικονογραφημένες ιστορίες είναι απλά σκίτσα τα οποία φτιάχνουμε μαζί με τα παιδιά και μέσα από αυτές συζητάμε για το παρελθόν, το παρόν ή και το μέλλον μίας κοινωνικής κατάστασης που τα απασχολεί. Ενώ αυτές εξελίσσονται, τα παιδιά ενθαρρύνονται να προτείνουν πιθανές συμπεριφορές, λύσεις ή και στρατηγικές.




3. Υιοθετούμε καθημερινές ρουτίνες τέτοιες ώστε τα παιδιά μέσα από το συμβολικό παιχνίδι και το παιχνίδια ρόλων να θέλουν να συμμετέχουν ενεργά στις δραστηριότητες όλης της οικογενείας και να μπαίνουν μέσω του ρόλου τους στη διαδικασία να χρησιμοποιούν νοητικούς όρους (θέλεις; σου αρέσει; το ξέρεις; πως σου φαίνεται; τι πιστεύεις;) προς τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας.


4. Συζητάμε με τα παιδιά τις καθημερινές κοινωνικές περιστάσεις του σχολείου τους που είτε ως δρώντες είτε ως παρατηρητές τα απασχολούν. Τα παρακινούμε να σκεφτούν για τις νοητικές καταστάσεις των άλλων παιδιών.
    - τι ήθελε; (κατανόηση της πρόθεσης)
    - τι είπε; - τι έκανε; (περιγραφή της συμπεριφοράς)
    - τι ένιωσε/ αισθάνθηκε; τι πέτυχε; (κατανόηση του αποτελέσματος)


5. Χρησιμοποιούμε νοητικούς όρους στις οικογενειακές αλληλεπιδράσεις - δε φοβόμαστε να τους χρησιμοποιούμε ισάξια. Η αποφυγή στη χρήση κάποιων νοητικών όρων με αρνητικό συναισθηματικό πρόσημο (πχ. ζήλια, υπερηφάνεια) δε βοηθά τα παιδιά στις κοινωνικές τους αλληλεπιδράσεις. Ακούμε, ωστόσο, ενεργά τα παιδιά στο πως βιώνουν και τι ορισμούς δίνουν στα συναισθήματα και τα ίδια.    


6. Διαβάζουμε τακτικά μαζί με τα παιδιά μας μικρές ιστορίες (πχ. τους μύθους του Αισώπου) - που εμπεριέχουν σύνθετες νοητικές έννοιες όπως είναι, για παράδειγμα, η ζήλια, η εξαπάτηση, το ψέμα, η διπλή μπλόφα. Κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης συνιστάται να θέτουμε ερωτήσεις και παρέχουμε εξηγήσεις για τις νοητικές καταστάσεις των ηρώων.


7. Δίνουμε ξεκάθαρους ορισμούς για την κάθε νοητική κατάσταση - πως προκαλείται (φυσικά και νοητικά), ποιες είναι οι συνέπειες και ποια η χρησιμότητά τους στην κοινωνική αλληλεπίδραση. Αναζητούμε και γενικεύουμε με σχετικά παραδείγματα της προσωπικής μας ζωής.


8. Παρατηρούμε κι αναλύουμε μαζί με τα παιδιά μας κοινωνικές περιστάσεις, στις οποίες υπάρχουμε και οι δύο παρόντες και φαίνεται ότι ενδιαφέρουν τα παιδιά. Εντοπίζουμε και θέτουμε ρητά τις ομοιότητες και διαφορές στις προοπτικές μας (είδαμε το ίδιο; είδαμε διαφορετικά; τι πιστεύω εγώ; τι πιστεύεις εσύ; τι μου άρεσε περισσότερο; τι σου άρεσε περισσότερο; τι θα έκανα/ τι θα έκανες διαφορετικά;).


Ενδεικτικές Αναφορές:
1. Adrián, J.E., Clemente, R.A., & Villanueva, L. (2007). Mothers' use of cognitive state verbs in picture-book reading and the development of children's understanding of mind: a longitudinal study. Child Development, 78(4), 1052-1067.
Racine, T.P., Carpendale, J, I. M., & Turnbull, W. (2007). Parent-child talk and children's understanding of beliefs and emotions. Cognition & Emotion, 21(3), 480-494.
2. Howard, A.A., Mayeux, L., & Naigles, L.R. (2008). Parent-child talk and children's understanding of beliefs and emotions. Conversational correlates of children's acquisition of mental verbs and a theory of mind. First Language, 28(4), 375-402.
Ontai, L.L., & Thompson, R.A. (2008). Attachment, parent–child discourse and theory-of-mind development. Social Development, 17(1), p47-60.
3. Slaughter, V., Peterson, C, C., & Mackintosh, E. (2007). Mind what mother says: narrative input and theory of mind in typical children and those on the autism spectrum. Child Development. 78(3), 839-858.

Read More Read More

Τα μωρά πρέπει να περπατάνε μόνα τους

Μερικές φορές νιώθουμε υποχρεωμένοι να περπατάμε τα μωρά, επειδή νομίζουμε ότι χρειάζονται βοήθεια για να αναπτύξουν τις κινητικές τους δεξιότητες και ότι πρέπει να τους τις μάθουμε. Ανησυχούμε ότι τα παιδιά θα πέσουν αν δεν τα βοηθήσουμε.
Οπότε, γιατί να μην περπατάμε τα μωρά;

Η σοφία του σώματος: «Μόνο ένα μωρό γνωρίζει πώς ακριβώς οι αρθρώσεις του θα πρέπει να ευθυγραμμιστούν,» σημειώνει η Carol Pinto –μακροχρόνια συνεργάτης του RIE (Resources for Infant Educarers), επαγγελματίας της μεθόδου Feldenkrais. Με άλλα λόγια, όταν ασχολούμαστε με την κινητική ανάπτυξη, τα μωρά είναι αυτοδίδακτα. Με το να κρατάμε τα χέρια ενός μωρού για να το κινητοποιήσουμε, για να τοποθετήσουμε και να επανατοποθετήσουμε το σώμα του, εμποδίζουμε την φυσική του ικανότητα να βρει την ισορροπία του, να αντιληφθεί τις χωρικές σχέσεις και να κρίνει τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει. Καλύτερα να εμπιστευόμαστε τα μωρά στο περπάτημα όταν είναι έτοιμα, έτσι τα ενθαρρύνουμε στη διανοητική και σωματική τους επίγνωση.

Ασφάλεια: Ενημέρωση και ασφάλεια πάνε μαζί. Με το να περπατάμε τα μωρά τα καθιστούμε λιγότερο ενήμερα –τους δίνουμε μία λανθασμένη αίσθηση της ισορροπίας και των ικανοτήτων τους– γεγονός αρκετά επικίνδυνο. Στο άρθρο Don’t Stand Me Up περιγράφω ένα ατύχημα στο σπίτι μας με εμπλεκόμενους τον σύζυγό μου και το νήπιο ενός φίλου που είχε συνηθίσει να το περπατάνε όταν κατεβαίνει τα σκαλιά. Αλλά τα μωρά που τους έχει επιτραπεί ελευθερία κινήσεων και αναπτύσσονται με το δικό τους τρόπο αποκτούν την αυτογνωσία που τα κρατάει πιο ασφαλή. Η εσωτερική τους αίσθηση ισορροπίας και κρίσης είναι άθικτη, οι κινήσεις υπολογίζονται προσεκτικά και τείνουν να κάνουν λιγότερες ριψοκίνδυνες κινήσεις. Σε μία μελέτη του 1971 σχετικά με την φυσική ακαθόριστη κινητική ανάπτυξη στο Ινστιτούτο Pikler, ερευνητές περιέγραψαν τις κινήσεις των παιδιών ως «καλά συντονισμένες, με φειδώ και προσεκτικές». Επίσης, σημείωσαν ότι «τα παιδιά, χωρίς καμία εξαίρεση, είχαν τις κατάλληλες ηλικιακά δεξιότητες».

Συνήθειες, Εξαρτήσεις: Περπατήστε τα μωρά και είναι πολύ πιθανό να θέλουν βοήθεια ξανά και ξανά. Αυτό όχι μόνο δημιουργεί μία ανθυγιεινή εξάρτηση από κάποιον ενήλικα για σωματική ισορροπία, αλλά και μία συνήθεια που το μωρό θα θέλει να συνεχίσει (και πολύ πιο συχνά από ότι θα θέλουμε εμείς). Τα μωρά λατρεύουν την επανάληψη. Μωρά που δεν έχουν τοποθετηθεί ή βοηθηθεί στο περπάτημα, δε το ζητάνε ποτέ.

Αποτροπή για ανεξάρτητο παιχνίδι: Η συνήθεια του περπατήματος δημιουργεί στο μωρό μία περιττή και μη παραγωγική εξάρτηση από τον ενήλικα για διασκέδαση. Η εμπλοκή του γονέα στην επανάληψη της δραστηριότητας γίνεται εμπόδιο, όταν το παιδί θα μπορούσε να εργάζεται ευτυχισμένο για την ανάπτυξη των κινητικών του δεξιοτήτων με το δικό του τρόπο, ή να συμμετέχει σε άλλες πιο εκπαιδευτικές, δημιουργικές και εξερευνητικές δραστηριότητες που το ίδιο δημιούργησε.

Περιορισμός: Παρόλο που μάλλον πιστεύουμε ότι ο καλοπροαίρετος χειρισμός ενός μωρού το βοηθά να μάθει να κινείται ελεύθερα, στην πραγματικότητα το περιορίζουμε (ακριβώς όπως όταν το στηρίζουμε για να κάτσει και να σταθεί όρθιο). Τα μωρά χρειάζονται πολλή εξάσκηση για να αποκτήσουν καινούργιες δεξιότητες και την πετυχαίνουν με το να κινούνται ελεύθερα. Είναι καλύτερο να ενθαρρύνουμε αυτή την ελευθερία και να τα εμπιστευόμαστε στα ένστικτά τους. Μόνο τα μωρά γνωρίζουν τι είναι έτοιμα να κάνουν και τι ακόμα προσπαθούν.

Απώλεια κινητικών μεταβάσεων: Ερευνητές στο Ινστιτούτο Pikler σημείωσαν επίσης κατά την παρατήρηση των 722 παιδιών που ανατράφηκαν στο ορφανοτροφείο-μοντέλο (το μόνο μέρος που είμαι ενήμερη ότι η φυσική ακαθόριστη κινητική ανάπτυξη έχει μελετηθεί) ότι τα παιδιά διατηρούσαν ένα «σταθερό και υψηλό επίπεδο δραστηριότητας καθ’ όλη την περίοδο εκμάθησης νέων κινητικών δεξιοτήτων και άλλαζαν τις στάσεις τους κατά μέσο όρο τουλάχιστον μία κάθε ένα λεπτό. Αυτό υποδηλώνει ότι ένα περιορισμένο στις ελεύθερες κινήσεις του παιδί στερείται των πολύωρων ασκήσεων μετάβασης στάσεων προτού κατακτήσει την επόμενη αναπτυξιακή δεξιότητα.
Αυτές οι υπέροχες κινητικές μεταβάσεις είναι μία από τις ειδοποιούς διαφορές που έχω δει ανά τα χρόνια μεταξύ των μωρών που τους επιτρέπεται να αναπτυχθούν χωρίς παρεμβάσεις και των μωρών που δεν τους επιτρέπεται.

Εμπιστοσύνη + Κατάκτηση = Αυτοπεποίθηση: Η βασική εμπιστοσύνη στο μωρό σημαίνει ότι του επιτρέπουμε να είναι εκείνο οδηγός της ανάπτυξής του. Όταν το μωρό νιώθει την εμπιστοσύνη μας και του επιτρέπεται να βιώνει τους κατάλληλους, επιλεγμένους από το ίδιο αγώνες και στη συνέχεια να κατέχει τελικά τα ανεξάρτητα επιτεύγματά του (όπως το περπάτημα), η αυτοπεποίθηση τροφοδοτείται. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο «τώρα μπορώ επιτέλους να το κάνω χωρίς τα χέρια του μπαμπά να με κρατάνε» και στο «πωπω, κοίτα τι έκανα!»

Είμαι αρκετός: Όταν βγαίνουμε ραντεβού, όλοι θέλουν να ξέρουν πότε θα παντρευτούμε. Μετά παντρευόμαστε και ρωτάνε πότε θα κάνουμε παιδί. Μετά.. χαμογελάει; Κάθεται; Περπατάει; Μιλάει; Γιατί μάς είναι τόσο δύσκολο να εκτιμήσουμε ό,τι συμβαίνει τώρα;
Τα μωρά έχουν ανάγκη να γνωρίζουν ότι τα εκτιμάμε, τα χαιρόμαστε και τα αγαπάμε για οτιδήποτε είναι ικανά να κάνουν αυτή τη στιγμή. Γενικά, ποτέ δεν έχουν την ανάγκη να τα βοηθήσουμε με τα βασικά όπως να καθίσουν, να σταθούν και να περπατήσουν. Η παρέμβασή μας μόνο μπερδεύει τη διαδικασία και με πολλούς τρόπους την διαφθείρει. Πραγματικά δε χρειάζονται την βοήθειά μας, όσο πολύ κι αν παρασυρόμαστε να τη δώσουμε. Η Magda Gerber γράφει, «Αν τα βρέφη είναι έτοιμα να κάνουν κάτι, θα το κάνουν. Για την ακρίβεια, όταν είναι έτοιμα, πρέπει να το κάνουν.»

Μετάφραση από: http://www.janetlansbury.com/2011/03/9-reasons-not-to-walk-babies/

Read More Read More

Απελευθερώνοντας τη δημιουργικότητα

-Πώς καταλαβαίνεις ότι ένας ελέφαντας μπήκε στο ψυγείο;
-Από τις πατημασιές στο βούτυρο.
Τέτοιες ατάκες πάντα με κάνουν να χαμογελώ και να σκέφτομαι πόσο συναρπαστική γίνεται η σκέψη, όταν αναζητά το διαφορετικό καταρρίπτοντας τους κανόνες, όταν διασκεδάζει φτιάχνοντας νέους.

Κανόνες που έχουμε προσκολληθεί κατά την πολυετή εκπαιδευτική μας κατάρτιση στον προκαθορισμένο τρόπο σκέψης, στη μία σωστή απάντηση και στην ενοχή του λάθους (τιμωρία, βαθμοθηρία, θεσμική αποτυχία). Η «αποκλίνουσα σκέψη», απαραίτητη για την ανάπτυξη της δημιουργικότητας, είναι το ακριβώς αντίθετο της παραπάνω εκπαιδευτικής λογικής. 

Η δημιουργικότητα υπάρχει έμφυτη σε κάθε άνθρωπο, όχι μόνο στις τέχνες ή σε ανθρώπους-ταλέντα. Είναι αναγκαιότητα και όχι κάποια επιλογή. Είναι διαδικασία, προσπάθεια να δοκιμάσουμε κάτι καινούργιο και εμπεριέχει αξία.  Μία συνεχής προσπάθεια για το καλύτερο, προσπερνώντας τις πρώτες και εύκολες απαντήσεις, συνδεδεμένη με συναισθήματα, ένστικτα και πρωτόγονα κομμάτια του εγκεφάλου.

Ανθίζει σε περιβάλλοντα όπου δεν υπάρχουν σωστές και λάθος απαντήσεις, όπου υπάρχει ελευθερία για εξερεύνηση και γένεση ιδεών σε μία χαοτική μα συνάμα οργανωμένη σκέψη. Κάθε ιδέα, ακόμα και γελοία, είναι σημαντική ώστε να δώσει χώρο στην επόμενη, να εκφραστεί ανοιχτά για να προκαλέσει νέες αντιδράσεις του μυαλού.

Θέληση για νέες εμπειρίες, ονειροπόληση, αντιδραστική συμπεριφορά, αυθορμητισμός είναι κάποια από τα χαρακτηριστικά των δημιουργικών παιδιών. Κάθε παιδί είναι, ακόμα κι αν νομίζει πως δεν είναι, δημιουργικό. Να του συμπεριφερόμαστε πιστεύοντας ότι είναι και να το ενθαρρύνουμε σε νέες περιπέτειες, να ψάχνουμε μαζί νέους τρόπους και οπτικές, να το αφήνουμε να βαρεθεί για να δημιουργήσει από την αρχή.

Πηγές:
1.  Sir Ken Robinson - Can Creativity Be Taught?, https://www.youtube.com/watch?v=vlBpDggX3iE, τελευταία επίσκεψη: 25/5/2015
2. Schwartz, K. (2013) «On the Edge of Chaos: Where Creativity Flourishes», http://ww2.kqed.org/mindshift/2014/05/06/on-the-edge-of-chaos-where-creativity-flourishes/, τελευταία επίσκεψη: 20/2/2017

Read More Read More

Μάθε παιδί μου γράμματα

Οι τελευταίες εξελίξεις στην εκπαιδευτική κατεύθυνση της Αμερικής καταδεικνύουν την ασφυκτική τάση για ακόμα πιο στενά μαθησιακά ορόσημα, τοποθετημένα σε ολοένα και μικρότερες ηλικίες. Παιδιά των 5 και 6 χρόνων παρακολουθούν αδρανή επί ώρες μαθήματα ακαδημαϊκών προδιαγραφών με ελάχιστη έως και μηδενική ενασχόληση με τις τέχνες, τη μουσική, χωρίς πειραματισμούς και ελεύθερο παιχνίδι. Αξιολογούνται και βαθμολογούνται για τις επιδόσεις τους – τι κι αν τα περισσότερα δεν είναι καν έτοιμα αναπτυξιακά για να ανταποκριθούν, αναγκάζονται να παρακολουθήσουν μαθήματα σε καλοκαιρινά σχολεία για να αναπληρώσουν τα κενά και να φτάσουν τα επιθυμητά επίπεδα στα μαθηματικά, τη γραφή και την ανάγνωση. Κάποια αποβάλλονται κιόλας. Στο νηπιαγωγείο. Αποβάλλονται.

Αυτή η έρευνα  αναφέρει τις διαφορές των νηπιαγωγείων στην Αμερική κατά τα έτη 1998 και 2010.
Συνοπτικά, οι κυριότερες είναι οι εξής:
• Τα νηπιαγωγεία του 2010 τείνουν να υποκαταστήσουν την πρώτη τάξη του δημοτικού.
• Το 1998 το 31% των νηπιαγωγών πίστευαν ότι τα παιδιά πρέπει να μαθαίνουν ανάγνωση στο νηπιαγωγείο. Το 2010 το ποσοστό αυτό φτάνει στο 80%.
• Το 2010 σημειώνεται 18% μείωση στην καθημερινή μουσική ενασχόληση, 16% στην ενασχόληση με τις τέχνες, 14% μείωση στην ελεύθερη επιλογή δραστηριοτήτων από τα παιδιά για τουλάχιστον μία ώρα την ημέρα και 20% μείωση στους χώρους της τάξης όπου τα παιδιά μπορούν να παίξουν και να ανακαλύψουν. Αντιθέτως, σημειώνεται αύξηση 15% στην καθημερινή χρήση των τετραδίων εργασίας για ανάγνωση και μαθηματικά.
• Το 1998 οι νηπιαγωγοί δε χρησιμοποιούσαν προκαθορισμένα τεστ για να αξιολογήσουν την πρόοδο των μαθητών τους. Το 2010 το 29% των νηπιαγωγών αξιολογεί με τέτοια τεστ τους μαθητές τουλάχιστον 1 φορά το μήνα.

Το 1970 η Γερμανία αποφάσισε να μετατρέψει τα νηπιαγωγεία της σε γνωστικά κέντρα. Έρευνα  έγινε ανάμεσα σε 50 τάξεις που βασίζονταν στο παιχνίδι και 50 τάξεις-γνωστικά κέντρα και είχε ως αποτέλεσμα ότι μέχρι 10 ετών τα παιδιά που είχαν παίξει υπερτερούσαν των άλλων ποικιλοτρόπως. Ήταν πιο προχωρημένα στην ανάγνωση και στα μαθηματικά, περισσότερο προσαρμοσμένα κοινωνικά και συναισθηματικά στο σχολείο, ήταν πιο δημιουργικά, έξυπνα και παραγωγικά, με καλύτερη προφορική έκφραση. Εξαιτίας αυτής της έρευνας, η Γερμανία επέστρεψε στο μοντέλο του παιχνιδιού.
Στην Φινλανδία , τα παιδιά δεν ξεκινάνε το σχολείο πριν τα 7. «Δεν είναι έτοιμα να ξεκινήσουν το σχολείο ακόμη.» αναφέρει η Tiina Marjoniemi, διευθύντρια του παιδικού σταθμού Franzenia. «Χρειάζονται χρόνο για παιχνίδι. Είναι η εποχή της δημιουργικότητας, να τα βοηθήσουμε να αναπτύξουν κοινωνικές δεξιότητες και να είναι αυτόνομα.»
Οι Φινλανδοί έχουν προτεραιότητα τη χαρά της μάθησης, το γλωσσικό εμπλουτισμό, την επικοινωνία και τουλάχιστον 90 λεπτά ελεύθερου παιχνιδιού την ημέρα. Δεν είναι απλώς παιχνίδι, είναι συνδυασμός ελεύθερου και πλαισιωμένου από το δάσκαλο παιχνιδιού με σκοπό να μάθουν μέσω αυτού και να αναπτυχθούν. Ο Pasi Sahlberg γράφει «Κύριος στόχος της Φινλανδίας είναι να διασφαλίσει ότι τα παιδιά είναι ευτυχισμένα και υπεύθυνα άτομα.»

Ο David Whitebread, διευθυντής στο Κέντρο Έρευνας για το Παιχνίδι στην Εκπαίδευση, Ανάπτυξη και Εκμάθηση στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, σχολιάζει ότι το παιχνίδι σε αυτές τις ηλικίες μπορεί επιτυχώς να συνδέσει τα παιδιά με τη διαδικασία της μάθησης, καθώς συμμετέχοντας σε κάτι ευχάριστο κινητοποιούνται για να το επανακαθορίσουν, να το βελτιώσουν και να αυξήσουν την πρόκληση. «Το παιχνίδι τα βοηθάει να γίνουν δυνατοί μαθητές.»
Το οργανωμένο παιχνίδι βοηθάει τα παιδιά να αναπτύξουν τη διάρκεια προσοχής τους, τη συγκέντρωση και την επίλυση προβλημάτων, δείκτες ακαδημαϊκής επιτυχίας πολύ ισχυρότεροι από την ικανότητα ανάγνωσης στην ηλικία των 4 χρόνων, προσθέτει ο Whitebread.

Τα μικρά παιδιά μαθαίνουν ενεργητικά και κιναισθητικά, αλληλεπιδρώντας με μικρούς και μεγάλους, δημιουργώντας και ανακαλύπτοντας.  Όταν βιώνουν μαθησιακές εμπειρίες που δεν αντιστοιχούν στο αναπτυξιακό τους επίπεδο, στις ανάγκες και στην κουλτούρα τους, αυτό τους προκαλεί άγχος, ανασφάλεια, πόνο και θυμό. Όσο τα παιδιά επιβαρύνονται με αυστηρά ακαδημαϊκά προγράμματα και χάνουν όλο και περισσότερες ώρες από ελεύθερο παιχνίδι και κιναισθητικές εμπειρίες, τόσο θα αυξάνονται τα προβλήματα στη συγκέντρωση, στην προσοχή, στην ισορροπία και στη δύναμή τους, πριν ακόμα να πάνε νηπιαγωγείο. Ένας χρόνος αναβολής του νηπιαγωγείου προσφέρει ψυχική υγεία στα παιδιά, δυνατότητα για καλύτερη αυτορρύθμιση της προσοχής και της υπερκινητικότητάς τους όταν θα ξεκινήσουν το σχολείο, σύμφωνα με αυτή την έρευνα.

Το παιχνίδι είναι ο τρόπος που τα παιδιά φτιάχνουν ιδέες και αντιλαμβάνονται τις εμπειρίες τους με ασφάλεια. Είναι ένας παγκόσμιος βασικός μηχανισμός ανάπτυξης του ανθρώπου, όπως το βάδισμα και η ομιλία.

 

Πηγές:

1.    Washington Post, Kindergarten the new first grade? It’s actually worse than that. https://www.washingtonpost.com/news/answer-sheet/wp/2016/01/19/kindergarten-the-new-first-grade-its-actually-worse-than-that/?wpisrc=nl_answer&wpmm=1
2.    Washington Post, You won’t believe these kindergarten schedules. https://www.washingtonpost.com/news/answer-sheet/wp/2014/06/02/you-wont-believe-these-kindergarten-schedules/
3.    The Guardian, No grammar schools, lots of play: the secrets of Europe’s top education system. https://www.theguardian.com/education/2016/sep/20/grammar-schools-play-europe-top-education-system-finland-daycare
4.    Washington Post, How ‘twisted’ early childhood education has become — from a child development expert. https://www.washingtonpost.com/news/answer-sheet/wp/2015/11/24/how-twisted-early-childhood-education-has-become-from-a-child-development-expert/?wpisrc=nl_answer&wpmm=1
5.    Washington Post, Delaying kindergarten until age 7 offers key benefits to kids — study. https://www.washingtonpost.com/news/answer-sheet/wp/2015/10/07/delaying-kindergarten-until-age-7-offers-key-benefits-to-kids-study/

Read More Read More

Ο δάσκαλος που άφηνε τα παιδιά να ονειρεύονται..

Παρακολουθώντας την ταινία θελήσαμε να γράψουμε ξεχωριστά δυο λόγια για την οπτική και τις μεθόδους του καινοτόμου παιδαγωγού Celestin Freinet. Άνθρωπος που πολέμησε και τραυματίστηκε βαριά, κουρασμένος και απογοητευμένος από τον πόλεμο και ό,τι πρεσβεύει, δεν έπαψε να είναι οραματιστής, να αγωνίζεται για να υλοποιήσει τις ιδέες του, να είναι γεμάτος αγάπη και ενδιαφέρον για τα παιδιά και τους συνανθρώπους του.

Στην πρώτη του διδακτική εμπειρία βρίσκεται ανάμεσα σε μαθητές ανέκφραστους και ακούνητους, πειθαρχημένους υπό τον φόβο του ξυλοδαρμού, βαριεστημένους και άκεφους. Αυτό δεν του αρέσει. Άλλωστε, ενδιαφέρεται ειλικρινά για τα παιδιά και είναι πνεύμα ελεύθερο, πώς γίνεται να του αρέσει και να συμφωνεί με μία τέτοια κατάσταση;
Η θέλησή του να αλλάξει τα δεδομένα μετατρέπεται σε έμπνευση, ώστε πολύ γρήγορα θα σκεφτεί τρόπους και μεθόδους που πλέον θα είναι υπέρ των παιδιών.

Παρατηρεί πόσο χαρούμενα και αφοσιωμένα είναι στο διάλειμμα και αποφασίζει να το μεταφέρει και μέσα στην τάξη! Αλλάζει τη διαρρύθμιση των θρανίων φτιάχνοντας ομάδες, όπου τα παιδιά θα βλέπουν το ένα το άλλο και θα συνεργάζονται. Οι ιστορίες που ακούγονται στην αυλή και ό,τι άλλο ενδιαφέρει τους μαθητές θα γίνουν τα νέα βιβλία. Η συνταγή με τα σαλιγκάρια της γιαγιάς, οι καλοκαιρινές διακοπές στην Αλγερία, η δουλειά του βοσκού μετατρέπονται σε πλούσιο και ενδιαφέρον υλικό, πάνω στο οποίο τα παιδιά θα συνεργαστούν και θα εργαστούν έχοντας τη βοήθεια όχι μόνο του Freinet, αλλά και του λεξικού και της βιβλιοθήκης. Η μάθηση αποκτά νόημα, γιατί συνδέεται με την καθημερινότητα και τη ζωή των παιδιών.

Υπέρμαχος των δημοκρατικών διαδικασιών θέλει οι μαθητές του να σκέφτονται και να συμπεριφέρονται ελεύθερα, ώριμα και ισότιμα. Όλες οι αποφάσεις λαμβάνονται συλλογικά με ψηφοφορία και ο ίδιος δε ντρέπεται να κάνει και να παραδεχτεί τα λάθη του. Φροντίζει τις ανάγκες τους δημιουργώντας επιπλέον ερεθίσματα για μάθηση: όλοι μαζί φτιάχνουν το εκτροφείο του Τιτέν που αγαπάει τόσο πολύ τα μικρά ζώα, καλλιεργούν το λαχανόκηπο που θέλει ο Νίνιο.

Τολμά να κινηθεί έξω από τα πλαίσια και όρια του σχολείου. Οργανώνει επισκέψεις στα διάφορα εργαστήρια, για να ενημερωθούν και να παρατηρήσουν οι μαθητές τα αντίστοιχα επαγγέλματα. Επικοινωνεί με βιομήχανο στο Παρίσι που έχει τυπογραφικό εξοπλισμό και είναι διατεθειμένος να τον αγοράσει με δικά του χρήματα, για να δημιουργήσει στα παιδιά περισσότερες και πιο ενδιαφέρουσες ευκαιρίες για μάθηση. Η μία ιδέα φέρνει την άλλη και τα παιδιά σκέφτονται να τυπώσουν τη σχολική εφημερίδα του χωριού με τις ιστορίες και τα κατορθώματά τους!

Η αρχή της συνεργασίας, που κυριαρχεί στην τάξη του, δεν θα μπορούσε να λείπει από την προσωπική του ζωή. Αλληλογραφεί με συναδέλφους του σε όλο τον κόσμο ανταλλάσσοντας αμφιβολίες για τις μεθόδους, σκέψεις για τις εναλλακτικές, ιδέες για επινόηση τεχνικών με τα υπάρχοντα μέσα. Με βάση την αλληλογραφία των δασκάλων επιτυγχάνεται και η διασχολική αλληλογραφία. Οι μαθητές του ανταλλάσσουν γράμματα με μαθητές άλλων σχολείων μαθαίνοντας για το φυσικό περιβάλλον του τόπου και προσωπικές πληροφορίες για τους νέους τους φίλους, στέλνουν δέματα με τοπικά προϊόντα και βιβλία. Με τη βιωματική μάθηση τα παιδιά εφοδιάζονται με συναισθήματα, αναμνήσεις και σταθερές γνώσεις για τη ζωή.

Ο Celestin Freinet σκεφτόταν και δρούσε πολύ πιο μπροστά απ’ ό,τι καταλάβαινε και αποδεχόταν η εποχή του. Κάποιοι τον θαύμασαν, άλλοι τον φθόνησαν, όλα τα παιδιά τον αγάπησαν. Όταν οι συνθήκες τού απαγόρευσαν να είναι δάσκαλος, εκείνος δεν τα παράτησε και οραματίστηκε το δικό του μικτό σχολείο για όλα τα παιδιά του λαού. Το έχτισε ο ίδιος με τη βοήθεια μικρών-μεγάλων υποστηρικτών του, το σχολείο που έγινε ζωντανό εργαστήρι της παιδαγωγικής επιστήμης στα μετέπειτα χρόνια και πρότυπο για να χτιστούν περισσότερα σε όλο τον κόσμο.

Read More Read More

Η περιέργεια μας κάνει δημιουργικούς!

Φυσικά, η περιέργεια αποτελεί τη βάση για τη χαρά της μάθησης. Ξαφνιαστήκατε; Γιατί; Αυτό δεν είναι το ζητούμενο; Να έχουμε περίεργα παιδιά, να διερευνούν διαρκώς, να αναζητούν πληροφορίες, το καινούριο, το άγνωστο; Ξέρετε αυτή η περιέργεια προϋπάρχει. Η πείνα, η δίψα και η λαχτάρα για γνώση αποτελούν βασικές βιολογικές ανάγκες, το θέμα είναι εμείς να μην την αφήσουμε να καταλαγιάσει αλλά να την ερεθίσουμε!

Τα περίεργα παιδιά «μπορούν να αναπτύξουν περισσότερες στρατηγικές για την απόκτηση πληροφοριών και να τις χρησιμοποιήσουν ευέλικτα στην αντιμετώπιση του νέου», σύμφωνα με τη ψυχολόγο Κλέμενς Τρούντεβιντ. Συνεπώς, προσθέτει η δημοσιογράφος-ερευνήτρια Lechmann στο βιβλίο της:  «η περιέργεια μας κάνει δημιουργικούς»!!! 1

Ανασταλτικός παράγοντας της φυσικής περιέργειας αποτελεί ο υπερβολικός φόβος, επειδή εμποδίζει την αναζήτηση. Γι’ αυτό και «όσο περισσότερη αγάπη νιώθει κανείς, τόσο λιγότερο φοβάται και τόσο πιο γρήγορα αναπτύσσεται η φυσική του περιέργεια.[..] Τα περίεργα μωρά γίνονται στην καλύτερη περίπτωση, μαθητές με ενδιαφέρον, αφού το ενδιαφέρον συνιστά, κατά κάποιον τρόπο, την «ώριμη φάση» της περιέργειας σε έναν συγκεκριμένο χώρο τον οποίο έχουμε ανακαλύψει, στον οποίο θα επανερχόμαστε ξανά και ξανά και με τον οποίο τελικά ταυτιζόμαστε.

Αυτή η εξέλιξη περνά από διάφορα στάδια: από το αγαπημένο μας αρκουδάκι ως μόνιμη παρεούλα, μέχρι το αγαπημένο μας χόμπι. Εφόσον αφυπνιστεί το ενδιαφέρον, ο ενθουσιασμός για μάθηση έρχεται από μόνος του. Όσο πιο πολύ ενδιαφερόμαστε για ένα θέμα τόσο πιο πολύ πρόθυμοι είμαστε να καταβάλλουμε προσπάθεια να ξεπεράσουμε εμπόδια, ώστε να μάθουμε περισσότερα πάνω σ’ αυτό. Η προσπάθεια ανταμείβεται. Οι εμπειρίες επιτυχίας επηρεάζουν το ενδιαφέρον και το αυξάνουν περαιτέρω- ένας θετικός κύκλος!»

Αν όμως τα παιδιά έχουν χάσει το ενδιαφέρον, την περιέργεια τους;
Υπάρχει λύση!

Πρόσφατη έρευνα του University College London απέδειξε ότι το καινούριο ξυπνά την περιέργεια!! «..καθώς ο εγκέφαλος βλέπει στις νέες πληροφορίες την πιθανότητα για επιβράβευση υπό μορφή μιας εμπειρίας επιτυχίας, εκκρίνει ντοπαμίνη», βελτιώνοντας έτσι τη μαθησιακή απόδοση. Δηλαδή «είναι πιο αποτελεσματικό να συνδέουμε τα καινούρια δεδομένα με παλιά, παρά να τροφοδοτούμε διαρκώς τη μνήμη με τις ίδιες πληροφορίες.» Ο Έμρα Ντούτσελ, ένας από τους διοργανωτές της έρευνας αναφέρει: «Η παλιά γνώση δεν προσφέρει κανένα ερέθισμα στον εγκέφαλο, η πληροφορία χάνει τη γοητεία της». Άλλωστε, η ίδια η περιέργεια σχετίζεται με την αναζήτηση της αλλαγής…3

Είναι στο χέρι μας να μην αφήνουμε τα παιδιά να λιμνάσουν! Να περιμένουν κάθε φορά κάτι καινούριο από εμάς, να τους δίνουμε ερέθισμα για να εξάψουμε τη φαντασία τους. Να αναζητούν ίσως το κάτι διαφορετικό στο χώρο, το καινούριο. Να εξερευνήσουν ακόμα και το ίδιο το σχολείο τους ή ακόμα καλύτερα τη γειτονιά τους…

Ο ελεύθερος πειραματισμός με υλικά ιδιαίτερα, μη επιτρεπτά συνήθως, όπως λάσπη, αλεύρι ή άμμος, βόλοι κλπ, επισκέψεις σε μουσεία, σε εκθέσεις, σε κέντρα με εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά, μπορούν να γίνουν η αφορμή για φούντωμα της περιέργειας και εκτόξευση της δημιουργικής τους δύναμης. Ακόμη και για τα «τεμπέλικα» παιδιά για τον κόσμο των γραμμάτων, η Lechmann προτείνει κόμικς και περιοδικά. Θεωρεί ότι είναι ικανά να ξυπνήσουν την περιέργειά τους και να τους κινητοποιήσουν  το ενδιαφέρον.

 Αν αφήσουμε τη δική μας φαντασία ελεύθερη, αν κινητοποιήσουμε το δικό μας ενδιαφέρον, αν γίνουμε ερευνητές του κόσμου, του τόσο γνωστού μα και τόσο άγνωστου συνάμα, ένα είναι το σίγουρο: ότι τα παιδιά θα μας ακολουθήσουν...


Βιβλιογραφικές αναφορές:
1,2,3 Lechmann, I., (2011) «Παρακίνηση» Αθήνα: Αερόστατο, σελ.29,30,88.

Read More Read More

Ντόναλντ αθώος ή ένοχος;

Μίκυ, Ντόναλντ, Σκρούτζ και η υπόλοιπη χαριτωμένη παρέα του Μίκυ, που όλοι γνωρίζουμε, μεγαλώνει γενιές και γενιές παιδιών με τις περιπέτειές τους, τα αστεία, τα κατορθώματά τους και τις γκάφες τους!! Είναι όμως, τόσο καλοπροαίρετοι όσο μας τους παρουσιάζουν;

Για παράδειγμα στην περίπτωση του Ντόναλντ, αναρωτιέται κανείς, είναι τόσο αθώος όσο νομίζουμε; Ή μήπως είναι ένα παιχνίδι στα χέρια των κατασκευαστών κόμικς, που έχουν το χάρισμα να καθοδηγούν με πολλή επιδεξιότητα  τις επιθυμίες αρμονίας, που είναι το κύριο χαρακτηριστικό της τρυφερής παιδικής ηλικίας;

Οι απόψεις διίστανται και είναι αρκετοί εκείνοι που υποστηρίζουν ότι πίσω από το ξένοιαστο ύφος της παρέας του Ντίσνεϋ, κρύβεται ένα ακόμη πρόσωπο του ιμπεριαλισμού και γενικότερα της κυρίαρχης  ιδεολογίας στον πολιτιστικό τομέα.

Η κοινωνική στρέβλωση που εμφανίζεται στον κόσμο του Ντίσνεϋ, λένε, όπου δεν υπάρχει ούτε εργάτης ούτε εργασία, δημιουργεί ψεύτικα πρότυπα και λάθος εντυπώσεις. Αυτή η πάπια μια ζωή ψάχνει για δουλειά και όλο παραπονιέται για τις εξαντλητικές του προσπάθειες για να αντιμετωπίσει τη ζωή, ενώ στην ουσία ζει παρασιτικά εις βάρος του πλούσιου και πανίσχυρου θείου του.

Από τη μια μεριά υποτίθεται ότι μαστίζεται  από ανεργία και από την άλλη, οι μόνοι λόγοι που ψάχνει για δουλειά είναι για να πληρώσει τα έξοδα των διακοπών του ή την τελευταία δόση της τηλεόρασης και όχι για τις βασικές, καθημερινές ανάγκες. Και ενώ συνήθως δεν έχει δεκάρα, τον βλέπουμε πάντα να αγοράζει κάτι. Πώς άραγε; Εξάλλου και η δουλειά που ονειρεύεται, προϋποθέτει κάποια συγκεκριμένα πλεονεκτήματα. Πρέπει να είναι εύκολη, να μην τον κουράζει πνευματικά ή σωματικά, να είναι καλή για να περνά ευχάριστα την ώρα του, με λίγα λόγια να πληρώνεται χωρίς να ιδρώνει. Μας θυμίζει άραγε κάτι αυτό από τις απαιτήσεις της σημερινής μας κοινωνίας;

Με απλά λόγια, οι επικριτές του υποψιάζονται  ότι ο αγαθός και συμπαθητικός Ντόναλντ, είναι ένας απατεώνας, υποκριτής, τεμπέλης και στην ουσία άπληστος τύπος, που δεν τον νοιάζει το πώς αλλά το πόσα μπορεί να εξασφαλίζει άκοπα για την καλοπέρασή του. Ένα άλλο αρνητικό σημείο που επισημαίνεται σε όλο αυτό το δημιούργημα είναι η αγονεϊκή οικογένεια, όπου υπάρχουν όλοι  οι υπόλοιποι συγγενείς, εκτός από τη μητέρα και τον πατέρα,  για τους οποίους δε γίνεται  η παραμικρή νύξη. Αυτό καταλήγει σε μια κατάσταση τουλάχιστον αφύσικη, όπου τα παιδιά έρχονται από το πουθενά, γεγονός που οδηγεί στην υποψία ότι ο Ντίσνεϋ προσπαθεί να κρύψει τις φυσιολογικές μορφές της σεξουαλικότητας, δημιουργώντας  έτσι έναν παράλογο κόσμο.

Για να επανέλθουμε όμως στον Ντόναλντ, πρέπει να σημειώσουμε ότι η μεγαλύτερη αδυναμία του είναι η διπλή του υπόσταση. Ενώ  είναι ενήλικας και έχει τις υποχρεώσεις του ενηλίκου, συμπεριφέρεται σαν παιδί χωρίς κρίση, σοβαρότητα και υπευθυνότητα. Ο Ντόναλντ παίζει με τη ζωή και μέσα στο παιχνίδι αυτό υποδύεται τους ρόλους που τον βολεύουν και τον ευχαριστούν και όχι αυτούς που του αναλογούν. Και μέσα σ΄ όλα αυτά, έχει και την έμμονη ιδέα να δίνει διαρκώς για τον εαυτό του μια ευνοϊκή εικόνα, που τον οδηγεί τελείως φυσικά στη χρησιμοποίηση τεχνασμάτων από την αρχή κάθε επεισοδίου. Και πέρα από αυτό, η ιδανική κατά τη γνώμη του ανταμοιβή  που θα του άξιζε, είναι να του στήσουν ένα άγαλμα σε δημόσια πλατεία ή σε μουσείο, που θα του εξασφάλιζε την αιωνιότητα. Χαρίζει στους άλλους τα προβλήματά του, το ρίχνει στην τύχη όταν δυσκολεύεται, κλαψουρίζει όταν δεν τα βγάζει πέρα  ενώ στην ουσία δεν του καίγεται καρφάκι  όταν όλα πάνε στραβά.

Είναι αναίσθητος; Είναι απροσάρμοστος; Είναι απατεώνας όπως τον κατηγορούν οι επικριτές του ή μήπως είναι απλώς μια πάπια και ως πάπια πρέπει να τον αντιμετωπίζουμε;

Σίγουρα πάντως είναι καθησυχαστική η σκέψη ότι εκατομμύρια παιδιά στον κόσμο μεγάλωσαν διαβάζοντας αυτά τα κόμικς χωρίς να εξελιχθούν σε απροσάρμοστα και προβληματικά κοινωνικά άτομα. Βέβαια τα οποιαδήποτε πρότυπα, απ΄ όπου και αν προβάλλονται παίζουν το ρόλο τους  στη διαμόρφωση των χαρακτήρων. Γι’ αυτό και είναι σημαντικό ο ρόλος της οικογένειας, καθώς με το παράδειγμά τους και την από κοινού παρακολούθηση οποιουδήποτε προγράμματος, θα αποτρέψουν το ενδεχόμενο τα παιδιά να γίνουν παθητικοί δέκτες των όσων παρακολουθούν.

Άλλωστε, ο εξορκισμός και η πυρά ουδέποτε ωφέλησαν τις κοινωνίες που τα  υιοθέτησαν.

Βιβλιογραφία:
Ματλάρ, Α., Ντορφμαν, Α. (1982) « Ο Ντόναλντ ο απατεώνας», Αθήνα , Ύψιλον.

Read More Read More

Υπάρχουν σωστά και λάθος παιχνίδια;

Νομίζετε πως ένα ξύλινο ζωάκι είναι κάτι απλό; Κι όμως, δεν είναι. Σας προβλημάτισα; Όχι εγώ, αλλά η Χίλντα Ντούλιτλ. Υπάρχουν, λοιπόν, σωστά και λάθος παιχνίδια; Υπάρχει το κατάλληλο σύνολο ερεθισμάτων που θα χαρίσει στα παιδιά έναν καλύτερο εγκέφαλο;

Ζούμε στον 21ο αιώνα, μια εποχή που κατακλύζεται από χιλιάδες παιχνίδια που υπόσχονται ότι μετατρέπουν τα παιδιά σε ΣΟΥΠΕΡ παιδιά. Όλα συνδυάζουν τη σύγχρονη τεχνολογία και τις τελευταίες έρευνες σχετικά με τον εγκέφαλο. Προσφέρουν όμως όλα όσα υπόσχονται; Από ένα πείραμα, που έγινε από την International Play Association φαίνεται πως τα παιδιά προτιμούν τα πιο απλά παιχνίδια, εκείνα που τους επιτρέπουν να χρησιμοποιούν τη φαντασία τους. Τα πιο περίπλοκα παιχνίδια που έχουν ήχους, φώτα και άλλα τεχνάσματα δεν προσφέρουν παραπάνω γνωστικά οφέλη από ένα απλό ξυλόφωνο σαν εκείνα που χρησιμοποιούσαν τα παιδιά πριν από 4.000 χρόνια. Ίσα- ίσα τα σύγχρονα ηλεκτρονικά παιχνίδια αποδείχθηκαν και πιο βαρετά για τα παιδιά. Χαρακτηριστικά ένα εξάχρονο κορίτσι ανέφερε για αυτά: « ..μετά από λίγο τα βαριόμαστε επειδή είναι πάντα τα ίδια. Εμένα μου αρέσουν τα παιχνίδια με τα οποία μπορώ να συνθέτω διάφορα πράγματα.» 1

Ακόμα και ο ηγέτης της τεχνολογίας Μπιλ Γκέιτς κατανοεί την ανάγκη των παιδιών να κατευθύνουν τα ίδια το παιχνίδι τους, αντί να τους υπαγορεύει αυτό τι θα κάνουν: “Αν παρακολουθήσετε ποτέ ένα παιδί να κατασκευάζει ένα διαστημόπλοιο χρησιμοποιώντας ένα χαρτοκιβώτιο και χρωματιστά κραγιόνια, ή αν το ακούσατε ποτέ να σκαρώνει τους δικούς του κανονισμούς, όπως για παράδειγμα: «Τα κόκκινα αυτοκίνητα μπορούν να προσπερνούν όλα τα άλλα”, τότε γνωρίζετε πως η παρόρμηση να χρησιμοποιήσουμε με άλλο τρόπο ένα παιχνίδι, βρίσκεται στην καρδιά του καινοτόμου τρόπου που παίζουν τα παιδιά. Είναι, επίσης, και η ουσία της δημιουργικότητας.»”2 Αυτό μου θυμίζει τις αφηγήσεις της μητέρας μου, που όπως μου είχε αναφέρει, μικρή μαζί με την αδελφή της είχαν δημιουργήσει το καλύτερο κομμωτήριο που θα μπορούσε να φανταστεί ένα παιδί! Ήταν ένα κτήμα με καλαμποκιές, όπου οι δυο μικρές κομμώτριες «χτένιζαν» τα μαλλιά των καλαμποκιών που βρίσκονταν τριγύρω τους σε μεγάλη αφθονία.

Θα μπορούσε να πει κανείς πως όσο περισσότερη φαντασία και εξυπνάδα έβαλε ο κατασκευαστής στο παιχνίδι, τόσο λιγότερες ευκαιρίες έχει το παιδί για να χρησιμοποιήσει τη δική του φαντασία και δημιουργικότητα. Επίσης ελλοχεύει και ο κίνδυνος ότι τα παιδιά μπορεί να εθιστούν στην ευρηματικότητα των άλλων. Συμπερασματικά, θα έλεγε κανείς πως κάθε λογής παιχνίδια κατασκευασμένα από τον άνθρωπο αποτελούν εμπόδιο για το ευρηματικό παιχνίδι και τους αποσπούν την προσοχή από τα επαρκή θαύματα της φύσης, τον ήλιο, τα ζώα, το νερό, τις πέτρες κλπ.

Στο σημείο αυτό θα παραθέσω και τα τελευταία ευρήματα από πειράματα σε τρωκτικά που απέδειξαν πως «δεν υπάρχει σύνολο ερεθισμάτων που να χαρίζει στα τρωκτικά έναν καλύτερο εγκέφαλο, από τα ερεθίσματα που συναντούν μεγαλώνοντας στη φύση.» 3Σύμφωνα, λοιπόν με τις Νευροεπιστήμες όλα τα ερεθίσματα που χρειάζονται τα νήπια βρίσκονται στην καθημερινή τους εμπειρία. Αυτό όμως δεν πρέπει να παρερμηνευτεί. Δεν πάει να πει ότι ένα στερητικό περιβάλλον θα δώσει και πολλές ευκαιρίες για μάθηση. Σε μεγάλη έρευνα στο πανεπιστήμιο του Λονδίνου αποδείχθηκε πως τρίχρονα παιδιά που μεγάλωσαν σε περιβάλλον με περισσότερα βιβλία, ιστορίες και συζητήσεις ήταν δέκα μήνες πιο μπροστά στο λεξιλόγιο από τα παιδιά λιγότερο καλλιεργημένων οικογενειών, και ένα χρόνο πιο μπροστά στην κατανόηση σχημάτων, μεγεθών, χρωμάτων, γραμμάτων και αριθμών.

Εν τέλει, θα λέγαμε πως σκοπός είναι να υπάρχουν απλά παιχνίδια που να απελευθερώνουν τη φαντασία των παιδιών, που να τους δίνουν πρωτοβουλία και να μην κάνουν τα πάντα, ώστε να τους επιτρέπουν να εξερευνούν και να εκφράζουν τον εαυτό τους...  Εφοδιαστείτε λοιπόν, με «ανοιχτού τύπου» υλικά όπως, υφάσματα, κύβοι, πηλός, υλικά της φύσης (βότσαλα, ξύλα κοκ), ανακυκλώσιμο υλικό και επιτρέψτε στα παιδιά να δημιουργήσουν ελεύθερα...

Βιβλιογραφικές αναφορές:
1,2,3 Honore, C. (2010) «Το μανιφέστο της χαρούμενης παιδικής ηλικίας». Αθήνα, Αερόστατο, σελ. 135, 137, 77.

Read More Read More

Τι θα έπρεπε να επιζητούμε από τα παιδιά;

Ζούμε σε μια κοινωνία όπου θεωρούμε πολυτέλεια την αξιοκρατία, τη δικαιοσύνη, πράγματα όπου έπρεπε να θεωρούμε δεδομένα. Μεγαλώνουμε σε ένα κόσμο άδικο όπου κυριαρχεί η διαφθορά, το ψέμα και η απάτη. Καταπατώνται συνταγματικά δικαιώματα και εμείς ως πολίτες απλώς δικαιολογούμε τους εαυτούς μας και συμβάλλουμε στην καταστροφή μας. Είμαστε απαθείς και συμβιβαζόμαστε. Δε χρειαζόμαστε άλλους τέτοιους πολίτες, όχι. Χρειαζόμαστε πολίτες που σκέφτονται και ενεργούν. Πολίτες που θα προτιμούν να αναλάβουν να λύσουν κάποιο πρόβλημα που απαιτεί εξυπνάδα από το να ακολουθούν οδηγίες. Πολίτες που δεν θα είναι απλώς άριστοι στα χαρτιά με γεμάτα βιογραφικά, αλλά που θα έχουν την προσωπική σπίθα, το πάθος για ρίσκα, την επιθυμία να αμφισβητούν το κατεστημένο. Πολλοί νέοι στις μέρες μας είναι σαν να μιλούν σύμφωνα με ένα προκαθορισμένο σενάριο. Ο καλύτερος τρόπος για να ξαναχτιστεί αυτή η κοινωνία από την αρχή, όπου όλοι θα μάχονται για ήθος και ιδανικά είναι να ξεκινήσουμε από την προσχολική ηλικία.

Τι θα έπρεπε να επιζητούμε παιδαγωγοί και γονείς; Παιδιά που θα έχουν την ευκαιρία να βρουν τον προσωπικό τους δρόμο και όχι να πασχίζουν για να κερδίσουν ένα τρόπαιο. Να έχουν πρωτότυπες ιδέες αντί να πειθαρχούν, να παίρνουν ρίσκα και να κάνουν λάθη, να διασκεδάζουν, να ονειρεύονται και να αναζητούν τη μάθηση. Και εμείς; Εμείς να είμαστε συνοδοιπόροι στην πορεία κατάκτησης της γνώσης, να τραβάμε βοηθητικά τα κουπιά στην τρικυμία της.

Μου είναι αδύνατον να ξεχάσω τα λόγια εκείνου του παιδιού: «Εγώ αυτή θα την κόψω κομματάκια, θα τη βάλω στο φούρνο, θα την ψήσω και θα τη φάω! Θα σου δώσω κι εσένα λίγη». Τα λόγια ενός τρίχρονου θυμωμένου παιδιού με την παιδαγωγό του, που πριν από λίγο το είχε ντροπιάσει μπροστά στους φίλους του επειδή απλώς δεν ήθελε να ακολουθήσει την επιβεβλημένη δράστηριότητα. Είχε «εξοριστεί» από την υπόλοιπη ομάδα ώστε να έχει χρόνο και χώρο για να σκεφτεί τι έκανε. Να σκεφτεί δηλαδή αν ήταν λάθος που ακολούθησε το δικό του δρόμο και ανάγκη για μάθηση.

Ο κλάδος μας βρίθει ακόμα από «αυθεντίες» του «αποφασίζομεν και διατάσσομεν», αλλά οι εποχές άλλαξαν, οι παιδαγωγοί κατεβαίνουν από τους θρόνους, δίνουν τα σκήπτρα στα παιδιά και αφήνουν εκείνα να τους δείξουν τους δρόμους που έχουν ανάγκη να ακολουθήσουν για να μάθουν.

Γονείς και παιδαγωγοί ας συνεργαστούμε και ας φροντίσουμε η παιδική τους ηλικία να είναι αξιομνημόνευτη!

Read More Read More

Οι εφευρέτες των παιχνιδιών από τον Ηρόδοτο!

Πριν 2.500 χρόνια, υπήρχε ένα βασίλειο, το βασίλειο της Λυδίας. Στα χρόνια που βασιλιάς ήταν ο Άτης, ο γιος του Μάνη, έπεσε σ’ όλη τη Λυδία μεγάλη σιτοδεία.

Στην αρχή οι Λυδοί βαστούσαν υπομονετικά, ύστερα όμως, καθώς το κακό δε σταματούσε και οι κάτοικοι υπέφεραν και τσακώνονταν ολοένα και περισσότερο… έπρεπε να βρουν έναν άμεσο τρόπο αντιμετώπισης, μια ακραία λύση.

Και τη βρήκαν. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, εφηύραν τα παιχνίδια με ζάρια και κότσια!

Επέβαλλαν ενιαία πολιτική σε όλο το βασίλειο. Τη μια μέρα, όλοι θα έτρωγαν. Και την επόμενη μέρα, όλοι θα έπαιζαν παιχνίδια. Τα παιχνίδια μας απορροφούν τόσο πολύ και μας βυθίζουν σε μια τόσο ικανοποιητική ευδαιμονική παραγωγικότητα, ικανά να κάνουν ακόμα και τους κάτοικους  της Λυδίας να αφοσιώνονται στο παιχνίδι με τα ζάρια αγνοώντας το γεγονός ότι δεν υπήρχε καθόλου τροφή!! Και έτσι την επόμενη μέρα, όλοι θα έπαιζαν παιχνίδια. Και την μεθεπόμενη θα έτρωγαν.

Την πολιτική αυτή ακολούθησαν για 18 χρόνια. Τρώγοντας τη μια μέρα και παίζοντας παιχνίδια την άλλη.

Ο λιμός, όμως, δεν απομακρυνόταν γι’ αυτό ο βασιλιάς της Λυδίας αποφάσισε ότι θα έπαιζαν ένα τελευταίο παιχνίδι με τα ζάρια. Διαίρεσαν το βασίλειο σε δύο μέρη και έπαιξαν μια παρτίδα. Οι νικητές θα ξεκινούσαν μια επική αποστολή. Θα έφευγαν από τη Λυδία και θα αναζητούσαν ένα νέο μέρος να μείνουν, αφήνοντας μόνο τόσους ανθρώπους όσους θα μπορούσαν να επιζήσουν με τις διαθέσιμες πηγές, και με την ελπίδα να μεταφέρουν τον πολιτισμό κάπου όπου θα μπορούσε να ανθίσει.

Ακούγεται τρελό, σωστά; Αλλά πρόσφατα στοιχεία έδειξαν ότι οι Ετρούσκοι, που αργότερα δημιούργησαν τη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, έχουν κοινό DNA με τους αρχαίους κατοίκους της Λυδίας. Και οι γεωλόγοι έχουν βρει στοιχεία παγκόσμιας πτώσης της θερμοκρασίας που κράτησε σχεδόν 20 χρόνια και μπορεί να εξηγήσει το λιμό. Έτσι, οι επιστήμονες έφτασαν στο συμπέρασμα ότι η τρελή ιστορία του Ηρόδοτου είναι  αληθινή!

Μπορεί πραγματικά να έσωσαν τον πολιτισμό τους παίζοντας παιχνίδια!

Πηγές:
1.Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, «Ηρόδοτος, Ἱστορίαι (1.93.1-1.94.7)», http://www.greek-language.gr/Resources/ancient_greek/library/browse.html?text_id=30&page=17, τελευταία επίσκεψη: 4/4/2015.
2.McGonical, J. (2010) «Τα παιχνίδια μπορούν να κάνουν τον κόσμο μας καλύτερο», http://www.ted.com/talks/jane_mcgonigal_gaming_can_make_a_better_world?language=el, τελευταία επίσκεψη: 4/4/2015.

Read More Read More

Και οι μεγάλοι πρέπει να παίΖουν!

Όταν ο Δρ. Stuart Brown ανέφερε ότι:
"Τίποτα, δεν ανάβει τον εγκέφαλο όπως το παιχνίδι."
Δεν αναφερόταν μόνο στον εγκέφαλο των παιδιών…

Όταν μιλάμε για ανατροφή των παιδιών  ξέρουμε, ενστικτωδώς τουλάχιστον,  ότι το παιχνίδι είναι προορισμένο για εκείνα.  Ωστόσο, έρευνες  δείχνουν ότι και οι ενήλικες θα πρέπει να παίζουν! Το παιχνίδι είναι εξίσου καίριας σημασίας για τους ενήλικες όσο και για παιδιά!! Στην ταραχώδη, σύγχρονη ζωή μας, πολλοί από εμάς έχουμε επικεντρωθεί σε μεγάλο βαθμό στην εργασία και τις οικογενειακές υποχρεώσεις, σπάνια έχουμε χρόνο για καθαρή διασκέδαση. Στο διάστημα παιδικής ηλικίας και ενηλικίωσης, σταματάμε να παίζουμε, γιατί στον κόσμο των ενηλίκων το παιχνίδι μετατρέπεται σε μια ένοχη απόλαυση. Ακόμα και όταν έχουμε ελεύθερο χρόνο, το πιο πιθανό είναι να κάτσουμε μπροστά από την τηλεόραση ή τον υπολογιστή παρά να παίξουμε και να διασκεδάσουμε πραγματικά όπως κάναμε όταν ήμασταν παιδιά.

Το παιχνίδι, όπως έχουμε αναφέρει ξανά, είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη ενός παιδιού, αλλά όχι μόνο. Είναι ευεργετικό για τους ανθρώπους όλων των ηλικιών!!
 
Παίξτε γιατί το παιχνίδι:
•    Ανακουφίζει από το στρες.
Το παιχνίδι είναι διασκεδαστικό και προκαλεί την απελευθέρωση των ενδορφινών, χημικές ουσίες του σώματος που δημιουργούν μια γενική αίσθηση ευημερίας μέχρι και προσωρινή ανακούφιση από τον πόνο.
•    Βελτιώνει τη λειτουργία του εγκεφάλου.
Δραστηριότητες όπως το σκάκι και το παζλ βελτιώνουν τη λειτουργία του εγκεφάλου, καθώς επίσης προλαμβάνουν για προβλήματα μνήμης.
•    Τονώνει τη δημιουργικότητα.
Το παιχνίδι διεγείρει τη φαντασία, βοηθώντας σας να βρίσκετε δημιουργικές λύσεις στα προβλήματα.
•    Βελτιώνει τις σχέσεις σας με τους άλλους.
Το γέλιο και η διασκέδαση προωθούν τη συμπάθεια, τη συμπόνια, την εμπιστοσύνη, και την οικειότητα με τους άλλους. Η κοινωνική αλληλεπίδραση που αναπτύσσεται με οικογενειακά μέλη και φίλους βοηθά στην προφύλαξη από το άγχος και την κατάθλιψη.
•    Σας διατηρεί νέους και ενεργητικούς!
Παίζοντας αισθάνεστε καλύτερα, γιατί αυξάνεται η ενέργεια και η ζωτικότητά σας και παράλληλα βελτιώνεται η αντοχή σας στις ασθένειες.

«Δε σταματάμε να παίζουμε επειδή γερνάμε,
γερνάμε επειδή σταματάμε να παίζουμε»,
όπως έχει πει ο George Bernard Shaw
(Ιρλανδός θεατρικός συγγραφέας)


Πηγές:
1.    Laverne, L. (2014) «Why play is important to us all», http://www.theguardian.com/lifeandstyle/2014/oct/05/why-play-is-important-to-us-all-lauren-laverne, τελευταία επίσκεψη:5/11/2014.
2.    Tartakovsky, M., «The importance of play for adults», http://psychcentral.com/blog/archives/2012/11/15/the-importance-of-play-for-adults/, τελευταία επίσκεψη: 5/11/2014.
3.    Robinson, L., Smith, M., Segal, J. (2014) « The Benefits of Play for Adults», http://www.helpguide.org/articles/emotional-health/benefits-of-play-for-adults.htm, τελευταία επίσκεψη:5/11/2014.

Read More Read More
Σελίδα 1 από 2
Submit to FacebookSubmit to Twitter