Λένια Βερσή

Λένια Βερσή

Θα διερωτάστε όμως, τι είναι η ελευθερία; Πως μπορούμε να διακρίνουμε την ελευθερία από την αναρχία;
Ελευθερία είναι να κάνεις αυτό που σου αρέσει εφόσον οι πράξεις σου δεν παρεμποδίζουν την ελευθερία των άλλων, γιατί τότε μιλάμε για αναρχία. Ελευθερία είναι αμοιβαιότητα και πρέπει να εφαρμόζεται και από τις δύο κατευθύνσεις: και των ενηλίκων και των παιδιών. Για παράδειγμα το παιδί πρέπει να είναι ελεύθερο να μιλά χωρίς να το διακόπτουν αλλά και οι ενήλικες (παιδαγωγοί, γονείς) το ίδιο. Η υπερβολή της ελευθερίας οδηγεί στην αναρχία. 

Ο  Νήλ, διευθυντής του σχολείου Σάμμερχιλ, αναφέρει στο βιβλίο του ότι «τα παιδιά δέχονται εύκολα ορισμένους κανόνες αν τους επιβάλλουμε χωρίς θυμό ή επικρίσεις.[..] Είναι ολοφάνερο ότι το να μην αρνούμαστε ποτέ τίποτα σε ένα παιδί, σημαίνει ότι το κακομαθαίνουμε και ότι αργότερα θα είναι ανίκανο να αντιμετωπίσει τις πραγματικότητες της ζωής. Ένα τέτοιο παιδί θα μεγαλώσει με την ιδέα ότι ο κόσμος του χρωστά τα πάντα.[..] Στις βδομαδιάτικες συνελεύσεις στο Σάμμερχιλ, όταν ένας μαθητής τεσσάρων ή πέντε χρόνων κάνει θόρυβο, ο πρόεδρος τού κάνει παρατήρηση και απαιτεί ησυχία. Ο μαθητής τότε παύει- έστω και για λίγα λεπτά. Δεν τρομάζει γιατί η φωνή του προέδρου δεν είναι ούτε αυστηρή, ούτε αυταρχική.»1 Σε χώρο που δε βασιλεύει ο φόβος το παιδί δε θα υποφέρει επειδή θα του ζητήσουν να κάνει ησυχία.

Μία τάξη είναι σαν ένα σπιτικό, κάθε μέλος έχει ίσα δικαιώματα με τους υπόλοιπους. Κανείς δεν πρέπει να διατάζει. Δεν πρέπει να αφήνουμε τα παιδιά να «κυριαρχούν» αλλά ούτε και εμείς να θέλουμε να τα «κυριαρχήσουμε». Όταν ένα παιδί φωνάζει το διακατέχει ένα αίσθημα κατωτερότητας, νιώθει ότι δεν το εκτιμούν. Το ανέβασμα της φωνής είναι μια διαμαρτυρία ότι νιώθει παραμελημένο. Φωνάζει εκείνος που θέλει να καλύψει τον τρόμο του. Για να μπορούμε να εξαλείψουμε μια τέτοια συμπεριφορά, δεν πρέπει να παραμένουμε στο σύμπτωμα, αλλά να αναζητούμε την αιτία. Τα κηρύγματα είναι άχρηστα. Ο Νήλ αναφέρει πως όλα είναι θέμα αγάπης. Αν το παιδί δε νιώθει ότι το αγαπούν και το αποδέχονται, ακόμα και στο χώρο του σχολείου, προσπαθεί να τραβήξει την προσοχή με ακραίες συμπεριφορές. Ίσως πιθανόν να σκέφτεται: «Αν δεν μπορώ να έχω την αγάπη τους, ας έχω τουλάχιστον το μίσος τους.»2

Οι τιμωρίες σε τέτοιες περιπτώσεις χειροτερεύουν την απογοήτευσή των παιδιών. Πόσο μάλλον ο ξυλοδαρμός. Ο ξυλοδαρμός είναι μια διέξοδος για το θυμό, την απογοήτευση και το μίσος του ενήλικα. Έχουμε να κάνουμε με ανανδρία, όταν κάποιος χτυπά μικρότερό του. Ξέρετε οι ισορροπημένοι  άνθρωποι δεν έχουν ανάγκη να κάνουν κάτι τέτοιο. Άλλωστε η μετάνοια που δείχνει το παιδί ύστερα από έναν ξυλοδαρμό και γενικότερα από μια τιμωρία είναι ψεύτικη, ανειλικρινής και εμπνέεται από ένα αίσθημα απόρριψης. Το παιδί κατακλύζεται από φόβο και αυτόματα χάνουμε την αγάπη του.

Σε τέτοιες περιπτώσεις δεν μιλάμε για αγωγή. Δεν μας ενδιαφέρει η παροδική αλλαγή της μη επιθυμητής συμπεριφοράς των παιδιών αλλά η εξάλειψή της. Κάτι τέτοιο δεν μπορεί να συμβεί αν δεν αντιμετωπισθεί η αιτία που προξενεί μια τέτοια συμπεριφορά. Κάθε παιδί γυρεύει αγάπη και ασφάλεια γι’ αυτό και κάθε ξυλοδαρμός είναι ένα ψυχολογικό σοκ για εκείνο. Παιδιά που δέχονται σωματική τιμωρία από τους γονείς τους εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα επιθετικότητας και προβληματικής συμπεριφοράς αργότερα, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο έγκυρο επιστημονικό περιοδικό Pediatrics το Μάιο του 2010.3

Την επόμενη φορά ίσως το ξανασκεφτούμε…


Βιβλιογραφικές αναφορές:
1,2Νήλ, Α.Σ. (1975) «Ελευθερία όχι αναρχία!» Αθήνα, Μπουκουμάνη, σελ.12,15,16.
3CA Taylor et al. Mothers’ Spanking of 3-Year-Old Children and Subsequent Risk of Children’s Aggressive Behavior. Pediatrics 2010 Vol. 125 No. 5;e1057-e1065.

Πέμπτη, 23 Απριλίου 2015 18:22

Η «συνταγή» του παιδαγωγού…

Ρόλος παιδαγωγού; Άραγε υπάρχει συνταγή..; Άλλα και να υπάρχει, είναι σωστό να υπάρχει; Μήπως εμείς οι ίδιοι επιζητούμε να μπούμε σε καλούπια ενώ διατυμπανίζουμε πόσο κακό κάνει η ομοιομορφία; Θέλουμε να φορέσουμε το κουστούμι του παιδαγωγού αλλά κανείς δεν αναρωτήθηκε αν ταιριάζει σε όλους αυτό.

Είμαστε διαφορετικοί όπως τα παιδιά. Και αυτό είναι το ωραίο. Φαντάζεστε πόσο βαρετό θα ήταν για τα ίδια τα παιδιά αν συμπεριφερόμασταν όλοι με όμοιο τρόπο; Σαν μια ταινία που κάθε χρονιά παίζει από την αρχή. Και τότε γιατί  συμβαίνει αυτό; Γιατί επιζητούμε να μπούμε σε καλούπια-κουτιά, εφόσον ξέρουμε ότι δεν είναι σωστό; Πιθανόν γιατί έτσι νιώθουμε πιο ασφαλείς, αλλά κάτι τέτοιο περιορίζει τη δημιουργική σκέψη... Νομίζω ότι αυτό είναι και το πρόβλημα της παιδείας. Ότι έχουμε κλειστεί στα κουτιά μας. Αρνούμαστε να δεχτούμε οποιαδήποτε αλλαγή. Φοράμε παρωπίδες και αρνούμαστε να δούμε την πραγματικότητα που εξελίσσεται ραγδαία..

Η επιστήμη προχωρά μέρα με τη μέρα. Η κοινωνία αλλάζει, τα παιδιά αλλάζουν, όλα αλλάζουν. Ακόμα και το δέντρο έξω από το παράθυρό μας αλλάζει. Όλα ακολουθούν μια διαδικασία μεταβολής, εκτός από την εκπαίδευση. Και ενώ τα δεδομένα έχουν αλλάξει κι από εκεί που δεν ξέραμε τίποτα για τα παιδιά τώρα περισσεύουν τα λόγια, παρόλα αυτά η εκπαίδευση παραμένει ίδια. Μια μεγάλη σκακιέρα με πιόνια τα παιδιά. Όλα εκπαιδεύονται με τον ίδιο τρόπο. Διαφορετικοί άνθρωποι με διαφορετικά μυαλά και ανάγκες εκπαιδεύονται με ένα επιβεβλημένο και αμετάβλητο σύστημα. Όλα κινούνται γύρω από το νόμο της ομοιομορφίας. Κοινή σκέψη, κοινό ντύσιμο, κοινή γλώσσα. Αν τελικά υπάρχει κάτι που ίσως χαρακτηρίζει έναν καλό παιδαγωγό αυτό είναι η ευελιξία. Το να είναι ανοιχτός στις αλλαγές. Να δέχεται το καινούριο. Να συνειδητοποιεί ότι δεν τα ξέρει όλα. Κανείς δεν τα ξέρει όλα και βέβαια αυτό δεν αποτελεί και πρόβλημα. Πρόβλημα είναι το να μη δέχεται κάποιος να μάθει, όχι το να μη γνωρίζει. Το να μην είναι διαθέσιμος να αναγνωρίσει και να προσπαθήσει να αλλάξει τα λάθη του. Δεν είναι λύση το να κλείνουμε τα αυτιά μας στην επιστήμη. Μια επιστήμη που εξελίσσεται μέρα με τη μέρα και φέρνει νέα στοιχεία στο χώρο της αγωγής.

Συγκλονιστικοί θησαυροί γνώσης έχουν έρθει στο φως. Είναι δύσκολο και ατελέσφορο το να τους αγνοήσει κανείς. Τι είναι όμως αυτό που μπορεί να αξιοποιηθεί πρακτικά; Δεν είναι ένα αλλά πολλά, και πρέπει να τα σεβαστούμε.

Καταρχήν, να συνειδητοποιήσουμε ότι πολλά από αυτά που κάνουμε έχουν επίπτωση στον εγκέφαλο των παιδιών. Να σεβαστούμε ότι κάθε εγκέφαλος είναι διαφορετικός. Ότι ο κάθε εγκέφαλος γνωρίζει τι είναι αυτό που του λείπει και ότι μέσα από ένα σωστά διαμορφωμένο περιβάλλον θα ελκυστεί από το κατάλληλο ερέθισμα που θα σμιλεύσει το μονοπάτι έτσι ώστε να κατακτήσει τη γνώση. Ο άνθρωπος μαθαίνει μόνος του ερχόμενος ο ίδιος σε επαφή με το «αντικείμενο» και δρώντας ελεύθερος με αυτό. Η κάθε εξαναγκασμένη δραστηριότητα είναι στείρα και καταστρέφει νευρώνες. Το κίνητρο είναι αυτό που  μπορεί να πυροδοτήσει τη μάθηση και μπορεί να καλλιεργηθεί, αρκεί να κρατάμε την περιέργεια σε εγρήγορση. Με το να περιμένουν από εμάς κάτι καινούριο, δε τα αφήνουμε να λιμνάσουν. Τα παιδιά μαθαίνουν κάθε ώρα και στιγμή. Μαθαίνουν από μόνα τους και δεν τα μαθαίνουμε εμείς.

Επίσης, δεν βαριούνται όπως συχνά νομίζουμε. Απλώς  αυτά που τους ζητάμε είτε είναι δύσκολα και ο εγκέφαλός τους ανέτοιμος να τα δεχτεί, είτε δεν έχουν κάτι να πάρουν από αυτά, επειδή είναι πολύ εύκολα, πολύ απλά και τα έχουν ήδη «κατακτήσει». Γι’ αυτό, ο καλύτερος τρόπος να οργανώσει ένας παιδαγωγός την παιδαγωγική πράξη είναι με βάσει αυτά που γνωρίζουμε μέχρι στιγμής για το πώς μαθαίνουν τα παιδιά. Λαμβάνοντας δηλαδή υπόψη τις ανάγκες και τα χαρακτηριστικά της ηλικίας του κάθε παιδιού και έχοντας πάντα κατά νου έναν παιδαγωγικό στόχο. Μόνο τότε μπορούμε να μιλάμε για εξατομικευμένη αγωγή....

 

Βιβλιογραφία:
1.    Healy, M.J. (1996) «Μυαλά που κινδυνεύουν». Γιατί τα παιδιά μας δε σκέφτονται. Αθήνα, Λύχνος.
2.    Lechmann, I., (2011) «Παρακίνηση». Αθήνα, Αερόστατο.
3.    Ζακοπούλου, Α. (2006) «Αρχές Οργάνωσης Παιδαγωγικής Πράξης».

Δευτέρα, 20 Απριλίου 2015 21:39

Πείτε ΟΧΙ στη Ζάχαρη!

Η ζάχαρη υποσκάπτει τον εγκέφαλό μας..

Δευτέρα, 20 Απριλίου 2015 21:33

Παγωτό μπανάνα!!

Θα ξετρελαθείτε από τη νοστιμιά του και την απλότητά του...

Θα χρειαστείτε:
Ώριμες μπανάνες (μαυρισμένες)
Κακάο

*Ξεφλουδίζετε τις μπανάνες και τις κόβετε σε φέτες. Τις τοποθετείτε σε ένα τάπερ και ύστερα στην κατάψυξη, μέχρι να παγώσουν και όχι να πετρώσουν.

*Στη συνέχεια, βγάζετε από την κατάψυξη τόσες φέτες μπανάνας όσες θα καταναλώσετε. Τις χτυπάτε στο μπλέντερ μέχρι να ομογενοποιηθούν. (Αν είναι αρκετά παγωμένες τις αφήνετε λίγο εκτός ψυγείου.)

*Προσθέτετε κακάο στη ποσότητα που σας ικανοποιεί.

 Γευτείτε, δροσιστείτε και απολαύστε!

Δευτέρα, 20 Απριλίου 2015 21:28

Θρεπτική μους σοκολάτα!

Θα ξετρελαθείτε μικροί-μεγάλοι!

Θα χρειαστείτε:

1/4 φλιτζανιού φρέσκους ή αποξηραμένους χουρμάδες
1/4 φλιτζανιού νερό χλιαρό
1/2 φλιτζανιού μέλι
1/3 φλιτζανιού σκόνη κακάο
1,5 αβοκάντο

*Μουλιάζετε τους χουρμάδες για λίγη ώρα σε νερό και στη συνέχεια αφαιρείτε τη φλούδα και τα κουκούτσια τους.

*Αλέθετε σε ένα μπλέντερ τους χουρμάδες (με συχνά διαλείμματα για να μην καεί το μπλέντερ) μέχρι να πολτοποιηθούν.

*Κόβετε τα αβοκάντο στη μέση και αφαιρείτε τη σάρκα τους με ένα κουτάλι.

*Προσθέτετε όλα τα υλικά στο μπλέντερ και χτυπάτε μέχρι να ομογενοποιηθούν.

*Μπορείτε να συνοδεύετε το έδεσμα αυτό με φρέσκα φρούτα ή ξηρούς καρπούς!

Καλή απόλαυση!


Δευτέρα, 20 Απριλίου 2015 21:21

Εύκολες σπιτικές μπάρες

Ένα θρεπτικό και εύκολο κολατσιό για όλες τις ηλικίες!

Θα χρειαστείτε:
1 κούπα φρέσκους χουρμάδες
1 κούπα ξηρούς καρπούς της αρεσκείας σας
1 κούπα αποξηραμένα φρούτα της αρεσκείας σας

*Ξεπλένετε τους χουρμάδες κάτω από τρεχούμενο νερό, αφαιρώντας προαιρετικά τη φλούδα τους και βγάζοντας τα κουκούτσια τους.

*Τα τοποθετείτε όλα στο multi και τα χτυπάτε. Μην ξεχνάτε να κάνετε παύσεις, για να μην καεί η συσκευή σας.

*Απλώνετε το μείγμα σε λαδόκολλα και το τοποθετείτε στο ψυγείο για μία ώρα.

*Στη συνέχεια, κόβετε σε μπάρες την παγωμένη σας πάστα και τυλίγετε τα κομμάτια σε μεμβράνη ή λαδόκολλα.

*Φυλάσσονται στο ψυγείο.

Εφοδιάστε τον οργανισμό σας με πολύτιμα θρεπτικά συστατικά τόσο απλά...

 

Δευτέρα, 20 Απριλίου 2015 21:17

Λεμονάδα χωρίς ζάχαρη!

Απολαυστική και δροσιστική λεμονάδα..

Κυριακή, 19 Απριλίου 2015 02:28

Αχ! Αυτά τα μωρά πόσα ξέρουν...

Κυριακή, 19 Απριλίου 2015 02:27

Μεγαλώστε σωστά το παιδί σας

Ποιος πατέρας και ποια μητέρα δεν ξέρει σήμερα ότι «το βρέφος είναι άτομο», ότι υπάρχει «ενδομήτριος ζωή», ότι «όλα παίζονται πριν από την ηλικία των πέντε χρόνων» ή ότι «δεν υπάρχουν κακές μητέρες»; Ποιος όμως γνωρίζει ότι αυτές οι εκφράσεις οφείλονται εν πολλοίς στην Φρανσουάζ Ντολτό;

 

Η ΦPANΣOYAZ NTOΛTO (1908-1988) υπήρξε μία από τις καθοριστικές μορφές του ψυχαναλυτικού κινήματος στη Γαλλία, ιδιαίτερα στον τομέα της ψυχανάλυσης των παιδιών.

 

Η «τριτομία της αγωγής»: «Μεγαλώστε σωστά τα παιδιά σας», αποτελεί ένα γλωσσάρι με τα πιο συνηθισμένα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γονείς στην ανατροφή των παιδιών (επιθετικότητα, ανορεξία, τραυλισμός, εφιάλτες, νυχτερινή ενούρηση, «οιδιπόδειο σύμπλεγμα», θάνατος, αδέρφια κοκ.) Είναι συγκεντρωμένες οι πιο αντιπροσωπευτικές εκπομπές που πραγματοποίησε η Ντολτό απαντώντας σε γράμματα γονέων.

 

Δεν επιδιώκει να δώσει «συνταγές» αλλά να μας μυήσει στον τρόπο σκέψης και αναζήτησης των βαθύτερων αιτιών που κρύβουν οι συμπεριφορές των παιδιών… Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά:

 

«Οι γονείς, οι ενήλικες συνήθως αγνοούν ότι ήδη από τη γέννηση του, ένα παιδί διαθέτει προσωπικότητα και ότι όταν υπάρχει διάλογος και δίνονται εξηγήσεις, όλα τα προβλήματα και οι δυσκολίες της ανάπτυξης του, βρίσκουν τη λύση τους. Όσο μικρό και αν είναι ένα παιδί, όταν η μητέρα ή ο πατέρας του, του εξηγούν τις αιτίες των «προβλημάτων» του, είτε τις γνωρίζουν είτε τις υποθέτουν, είναι ικανό να τα ξεπεράσει και να διατηρήσει την εμπιστοσύνη του στον εαυτό του και στους γονείς του!»

Submit to FacebookSubmit to Twitter